207. de Scheuf

In Woonzorgcentrum LindeStede in Wolvege bruken ze veul Stellingwarver naemen veur verschillende ruumten in et gebouw. Dat is vanzels hiel mooi, mar jammer is et dat daor niet altied de juuste zorg an besteded is. Want zo is et Nederlaanse woord ‘schoof’ in et Stellingwarfs ‘vertaeld’ naor ‘scheuf’. En dat woord bestaot in dit verbaand hielemaole niet! Een ‘schoof’ wodt in et Stellingwarfs een ‘gaaste’ nuumd wodt. Dat is een verzaemeling van bi’jglieks zes tot acht bossen stro die tegen mekeer op et laand anzet wodden, zodat et stro bi’j een bujje regen niet al te nat wodt. En zoe’n bos wodt dan meerstal een ‘garve’ nuumd. Wie wet passen ze daor in Lindestede et woord nog es an, want is ‘gaaste’ ok niet veul mooier om in dat woonvrundelike centrum te bruken?

206. De Dieke

In Woonzorgcentrum LindeStede in Wolvege bruken ze veul Stellingwarver naemen veur verschillende ruumten; eerder zaggen jim al een tal veurbeelden daorvan in disse serie. Et woord ‘dieke’ wodt hier bruukt as et Nederlaanse ‘dijk’, as waeterkering in dit geval kuj’ wel an et plaetien zien. Mar ok tegen een ‘weg’ wodt et woord ‘diek’ vaeke bruukt: ‘Hi’j is even de diek uut, mar zal zo wel weer thuuskommen’. Et woord wodt trouwens gewoonlik as ‘diek’ schreven, dus zonder een ‘e’ d’r aachter. Veur de foto zorgde Annie Dedden uut Wolvege.

Wild in Drenthe

Een schoffien leden kregen we disse aorige kaorte van Otto de Vent uut De Fochtel. ‘Ok in Drenthe leeft et Stellingwarfs,’ schreef Otto daor bi’j! ‘Is et ok wat veur ‘Stellingwarfs in ‘t wild’? Now, aenlik wel een klein betien, neffens oons, al zol et vanzels hiel goed wezen kunnen dat et Drents pattietoeren toch wel verhipte veul liekt op et Stellingwarfs, En now ja, hoe zal et ok eers, in een diel van Drenthe wodt ommes gewoon Stellingwarfs praot!

Et zol vanzels ommeraek mooi wezen as d’r ok dit soorte van kaorten wezen zollen mit een hiele kleine anpassing in de tekst, zodat ze ok hier rondomtoe veur vekaansiegangers te koop kommen…

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter, Sjoukje Oosterloo

Wat d’r mit Jan de Bosfluiter gebeurde… (verhael)

Veurig jaor schreef de Stellingwarver Schrieversronte een verhaelewedstried uut. Et begin van et verhael was d’r, mar veur et vervolg en de ofloop d’r van kon iederiene zorgen die d’r aorighied an hadde. De drie mooiste inzendings kwammen van Hendrik Betten (Else), Jan Schonewille (Noordwoolde) en Sjoukje Oosterloo (Drachten). Op dit plak lezen jim et verhael van schriefster Sjoukje Oosterloo. Ok dit verhael ston eerder op ‘e bladziede Stellingwarver Zaeken van de streekkraanten Nieuwe Ooststellingwerver’ en ‘Stellingwerf’. Et verhael van Hendrik Betten zal mit een peer weken publiceerd wodden.

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter

Iederiene in et dörp kent Jan Bos. Of misschien hiet hi’j ok wel Jan van de Bos. Hi’j wodt zolange as iederiene him heugen kan – en Jan telt d’r al aorig wat jaorties henne – Jan de Bosfluiter nuumd. Dat komt wis en zeker omreden Jan altied fluit as hi’j onderwegens is. Jan woont alliend, en wat aachterof bi’j de bos. Veul anloop het Jan niet, hi’j het daor ok gien verlet van. Hi’j het an wat kiepen, een peer katten en een hond genoeg. Mar zowat alle daegen ziej’ Jan wel even in et dörp, en dan maekt hi’j graeg een praotien mit de meensken die hi’j tegenkomt.

  Nao een peer daegen vaalt et op. Et is aanders as aanders, et is stille op ’e diek. De meensken zeggen tegen mekaander dat ze Jan al een schoffien niet zien of heurd hebben. Dat is toch wel wat nuver. Een dag laeter besluten ze om mar es poolshoogte te nemen, iederiene kan ommes zomar wat kriegen.

  Een peer manluden uut et dörp lopen deur de bos op et husien van Jan an. Om huus henne is niks biezunders te zien, et is d’r zo rustig as wat. De buterdeure zit op slot en ok al kloppen ze an, et blift stille. Bruno de hond slat niet an, d’r scharrelt gien kiepe om huus henne, en de katten zien ze ok niet.

  Dan kieken de manluden deur et raem van de kaemer. Ze zien niks biezunders, al staon d’r wel wat kaastedeuren los. En et liekt as staot d’r op ’e taofel een brief tegen een koppien an.

De manluden besluten om mar es bi’j de aachterdeure te kieken. Die zit ok vaaste, mar iene van de mannen taast es in de geute en vint daor de sleutel van de deure. Dan gaon ze et huus in…

Geert de dörpssmid grist et kevot dat tegen et koppien an staot van de taofel en ratst et eupen. Veraldereerd bromt hi’j: ‘D’r zit niks in!’ Mar as Geert et kevot ommedri’jt, zicht hi’j daor mit grote letters staon: € 50,-. ‘Daor wo’n we niks wiezer van,’ foetert hi’j. De manluden kieken mekeer an; wat het dit te beduden, vraogen ze heur of. Ze zuken et hiele huus deur, mar van Jan is d’r gien inkeld spoor. Nargens kun ze wat uut opmaeken, mar dat et niet in de haoke is, dat weten ze wel. Ze dri’jen de deure weer op slot en reppen naor et pelisieburo, waor ze Jan opgeven as vermist.

   De daegen verstrieken en van Jan de Bosfluiter wodt tael noch teken verneumen. Elke dag nemen een peer mannen poolshoogte bi’j Jan zien huus. Iederiene pakt mit de verdwiening van de bekende dörpsfeguur omme. Bezorgde memmen roepen heur kiender veur twielochten in huus. Gieniene waogt him meer zonder noodzaeke bi’j duuster op pad.

   Tot… op een keer, as een peer manluden weer op Jan zien husien anlopen, ze een klaegelik gejank heuren. Tot heur grote veralderaosie zien ze Bruno op ’e stoepe veur de deure liggen. Et dier is slim vermaegerd en dot eers niks as janken en zuken. Hi’j zocht zien baos netuurlik, et aarme dier. De manluden geven him wat waeter en honnebrokken. Mar as ze Bruno mitnemen willen verzet hi’j gien pote. Ten aende raod laoten ze him mar aachter. Bruno, die trouw is an zien baos, zal now wel over Jan zien bedoeninkien waeken. Zwiegende, en mit een heufd vol vraogen, gaon de manluden weer op huus an.

   Dan goonst d’r op een dag inienen een gerocht deur et dörp. ‘Hej’m et al heurd, Jan de Bosfluiter is weer thuus.’ Pattie luden staon bi’jenneer veur de dörpssmederi’je te risseneren. Geert slat op zien ambeeld en ropt: ‘Gieniene gaot naor Jan, ik gao d’r eerst zels henne om te kieken wat d’r an de haand is.’

   Zo gebeurt et dat Geert bi’j Jan de Bosfluiter anklopt. Hi’j schrikt slim as Jan de deure losdot. Hi’j zicht d’r poermin uut en is zo maeger as braandhoolt. Even laeter dot Jan zien verhael. 

‘Op een morgen kwam hier een bussien mit drie manluden et hiem oprieden. Ze praotten in een vremde tael, mar ik kreeg deur dat ze om wark vreugen en daor wat mit verdienen wollen. Ik brocht heur an ’t verstaand dat ze mien gruuntetunegien wel ommespitten konnen. Om heur dudelik te maeken wa’k d’r veur over hadde, schreef ik op een kevot: € 50,-. Dat was goed en ik gong weer in huus. Mar wiels d’r twieje an et spitten weren, zag ik de dadde kerel mit een jutezak naor mien kiepehokke sloepen. Dat spul het luzen, docht ik. Ik dri’jde gauw de aachterdeure op slot en gong naor et kiepehokke. Onderwiels hadde die vent mien kiepen al in de zak daon en smeet ze in et bussien. Doe ik weten wol wat dat te beduden hadde, grepen de ere beide manluden me bi’j de huud en drokten me hadhaandig et bussien in. Wiels ze mi’j een blienddoek veurkneupten, bunnen ze mien hanen vaaste mit een stok touw en onthaelden me de pottemenee. Bruno kwam blaffende en grommende op et kebaol of en sprong naost mi’j in et bussien. De kerels kreupen rap veur in de kabine en jakkerden hadde  mit oons vot. Waor zal dit op uutdri’jen, vreug ik me aangstig of. Ie lezen ja zo vaeke van overvallen en zo. Uren reden we deur en ik zat me een oongelok vanwegens mien hanen die vaastebunnen zatten. Bruno dee eers niks as blaffen en grommen. De manluden hadden wel deur dat ze deur Bruno zien geblaf wel es tegen de laampe lopen konnen. Dat et bussien stopte en ze warkten Bruno, die aorig tegenakselde, naor buten. De deure wodde weer dichtesleugen en wieder gong et weer.

   Eindelik, et was al duuster, stopte de auto en de manluden trokken mi’j naor buten. Ze leupen ze een hiel aende mit mi’j. Ik was hoonsmuuj en bliede doe we staon bleven. Gieniene zee wat. Een deure gong piepende eupen en ik wodde argens naor binnen drokt. Votdaolik klapte de deure weer dichte en heurde ik dat d’r een grundel op scheuven wodde. Et wodde stille en even laeter heurde ik in de veerte et bussien votrieden. In et duuster taastte ik mit mien voete over de grond en vuulde dat d’r wat stro lag. Daor he’k me doe in daelegeven. Van muuiighied en mit een holle maege bin ’k in slaop valen. Doe ik wakker wodde bin ’k uren doende west om et touw dat om mien hanen zat deur te schoeren tegen de scharpe stienen raand van et deurkezien. Op et laest lokte et en trok ik de doek van mien ogen. Ik zat opsleuten in een stienen hokke zonder raemen. Ik was bekof, mar toch he’k uut allemacht perbeerd om de deure in te trappen, mar dat lokte me niet. Een stokmennig daegen he’k daor legen wiels ik vergong van de honger en de dust. Bovendat vuulde ik mien krachten ofnemen en wodde ik slim zwiemelig.

   Doe bin ’k zeker van de wereld raekt, omreden ik wakker wodde in een vremd bedde in een kaemertien mit bloemegiesbehang. De boerinne vertelde me da’k in Duutlaand was. Heur man hadde me vunnen en mi’j mitneumen naor huus. De dokter kwam d’r an te passe en hi’j zee da’k eerst anstarken mos eer ik weer naor huus mocht.

‘Wat bin ’k bliede da’k weer thuus bin en dat mien trouwe Bruno et overleefd het,’ zocht Jan.

Inienen slat hi’j mit zien voeste op ’e taofel en zegt: ‘Mar mit vremd volk wi’k nooit gien gedoente meer hebben!’  

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter, Jan Schonewille

Wat d’r mit Jan de Bosfluiter gebeurde… (verhael)

Veurig jaor schreef de Stellingwarver Schrieversronte een verhaelewedstried uut. Et begin van et verhael was d’r, mar veur et vervolg en de ofloop d’r van kon iederiene zorgen die d’r aorighied an hadde. De drie mooiste inzendings kwammen van Hendrik Betten (Else), Sjoukje Oosterloo (Drachten) en Jan Schonewille (Noordwoolde). Jan Schonewille is o.e. bekend van zien boeken ‘Maaike’ en ‘Alderhaande’; zien verhael kun jim now aldereerst. De ere twie verhaelen wo’n laeter publiceerd. Et verhael ston eerder op ‘e bladziede Stellingwarver Zaeken van de streekkraanten ‘Nieuwe Ooststellingwerver’ en ‘Stellingwerf’.

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter

Iederiene in et dörp kent Jan Bos. Of misschien hiet hi’j ok wel Jan van de Bos. Aenlik wet gieniene hoe Jan zien aachternaeme percies is. Hi’j wodt zolange as iederiene him heugen kan – en Jan telt d’r al aorig wat jaorties henne – Jan de Bosfluiter nuumd. Dat komt wis en zeker omreden Jan altied fluit as hi’j onderwegens is. Of hi’j thuus ok altied fluit weten de meensken niet. Want Jan woont alliend, en wat aachterof bi’j de bos. Veul anloop het Jan niet, hi’j het daor ok gien verlet van. Hi’j het an wat kiepen, een peer katten en een hond genoeg. Mar zowat alle daegen ziej’ Jan wel even in et dörp, en dan maekt hi’j graeg een praotien mit de meensken die hi’j tegenkomt.

  Nao een peer daegen vaalt et op. Et is aanders as aanders, et is stille op ’e diek. De meensken zeggen tegen mekaander dat ze Jan al een schoffien niet zien of heurd hebben. Dat is toch wel wat nuver. Een dag laeter besluten ze om mar es poolshoogte te nemen, iederiene kan ommes zomar wat kriegen.

  Een peer manluden uut et dörp lopen deur de bos op et husien van Jan an. Om huus henne is niks biezunders te zien, et is d’r zo rustig as wat. De buterdeure zit op slot en ok al kloppen ze an, et blift stille. Bruno de hond slat niet an, d’r scharrelt gien kiepe om huus henne, en Jan zien beide katten zien ze ok niet.

  Dan kieken de manluden deur et raem van de kaemer. Ze zien niks biezunders, al staon d’r wel wat kaastedeuren los. En et liekt as staot d’r op ’e taofel een brief tegen een koppien an.

De manluden besluten om mar es bi’j de aachterdeure te kieken. Die zit ok vaaste, mar iene van de mannen taast es in de geute en vint daor de sleutel van de deure. Dan gaon ze et huus in…

De manluden uut et dorp kommen de kaemer in en pakken et briefien dat tegen et koppien staot. Ze verbaozen heur d’r over wat d’r op schreven staot. ’BoDa’ staot d’r op… En in kleine letterties: ’Boeren Date’.

   Wat gieniene wus in et dorp was dat Jan aenlik diepe van binnen him hiel alliend vuulde. Hi’j maekte altied wel een praotien bi’j de meensken in et dörp. En pattie hadden niet in de gaten dat Jan, wanneer hi’j weer naor zien husien gong, et hielendal niet plezierig vun dat hi’j dan gien anspraoke meer hadde.

   Dat was de reden dat Jan reageerd hadde op een adverteensie op ’e webstee van BoDa. Et was een bericht van een vrouw die Jan bekend veurkwam. En dat was ok logisch, want zi’j was al es op ’e tillevisie west mit ’Boer zoekt vrouw’. Jan hadde heur een brievien schreven en zi’j hadde daor mitien op reageerd. Kot daorop was ze Jan opzuken gaon op zien stee in de Stellingwarven. En wat onveurstelber leek veur Jan was gebeurd: ze weren zomar hatstikke verliefd wodden op mekere!

   Maaike, want zo was heur naeme, mos weeromme naor de Aachterhoek waor as ze woonde. Mar de twie weren smoorverliefd en konnen mekere niet alliend laoten. Uren zatten ze an de tillefoon. En now was et zoveer kommen dat Jan mit zien hiele hebben en holen naor heur toe gaon was. Bruno de hond, de katten en de kiepen, alles was mitgaon naor et beloofde laand…!

   Ienkeer in de Aachterhoek belaand zol d’r van alles gebeuren gaon. Maaike hadde op Internet lezen dat d’r in Frankriek een kesteel te koop was veur iene euro. Et was dan wel een ruïne die aj’ zels opknappen mossen, mar ja, ie hadden dan wel een kesteel! D’r was allienig ien veurweerde an verbunnen: et mos dienen veur een goed doel. Et mos een maotschoppelik verantwoorde bestemming kriegen.

   Now, deur wussen Jan en Maaike wel raod mit. Ze bedochten dat et een centrum wodden kon veur vri’jgezelle boeren en boerinnen. De eigeneresse van et kesteel, een vri’jgezelle freule, vun dat een hiel goed plan. Et lag heur nao an et hatte. En zo konnen Jan en Maaike beginnen mit et uutvoeren van heur idee.

   Stokkien bi’j betien gongen ze et kesteel opknappen, en al hiel gauw wodde dat bekend in Nederlaand. Ja, et kwam alderdeegst veur de tillevisie! En al even gauw kwammen de eerste boeren en boerinnen naor Frankriek toe om daor een kotte tied deur te brengen. Zo wodden Jan en Maaike zels huweliksmakelers! Van alles maekten ze daor mit in dat vere Frankriek… Ie zollen d’r wel een boek over schrieven kunnen!!

   Netuurlik weren Jan en Maaike een poze leden ok weer es naor de Stellingwarven op bezuuk west. Et was daor een daelders mooi plakkien en ze gongen de stee van Jan veurlopig anholen as een vekaansiewoning. Now en dan kwammen ze naor Nederlaand om daor zels wat tot rust te kommen.

   De bewoners van et dorp weren bliede dat ze wussen waor as Jan bleven was en ze weren nog blieder dat hi’j ok nog een vrouw vunnen hadde. Ze wussen ondertussen ok allemaole dat Jan en zien Maaike mit wat hiel moois doende weren daor in dat vere Frankriek. Bi’jkotten was d’r weer een bi’jienkomst van Plaetselik Belang. En naor disse biezundere bi’jienkomst zollen Jan en Maaike ok kommen en zollen ze an de haand van foto’s wat zien laoten van heur kesteel in Frankriek.

   Op die woensdagaovend  zat de zael hielendal vol. D’r kon gieniene meer bi’j in et dörpskefé. Vol trots vertelden Jan en Maaike over heur erverings in Frankriek. De dörpsgenoten weren meraokels enthousiast. Doe Jan en Maaike klaor weren mit heur verhael klonk d’r een lange tied anholend applaus. De veurzitter van Plaetselik Belang bedaankte Jan en Maaike hiel hattelik veur heur bi’jdrege. En as verrassing hadde hi’j ok nog een kleinighied mitneumen. Vol spanning pakten Jan en Maaike et kedogien uut. En wat zat d’r in et pepier? Een prachtig mooie foto van de stee van Jan in de bos. En midden op et dak van et huus was een kladdegien plakt. En weten jow wat daor op ston?

   Och… dat weten jow wel!