De Ovend van december 2020 is d’r!

De leden van de Stellingwarver Schrieversronte en zo ok de aandere abonnees van ‘De Ovend’ hebben him al weer in huus kregen: de zesde en toegelieke laeste oflevering van et Stellingwarver tiedschrift ‘De Ovend’. Twintig euro per jaor, losse nommers € 4,00.
Et is weer typisch een hiel mooi Ovend-nommer dat veur oons ligt. Een pracht van een artikel staot an et begin, dat wil zeggen krek nao een mooi ‘Veuroffien’ van Jan Koops over zien verhuzeri’je en perikels d’r bi’j. Dat mooie artikel is van de haand van Kjest Herder. Et is een vraoggesprek mit scheidend direkteur Sietske Bloemhoff. Titel: ‘Sietske Bloemhoff: “Et zit d’r op!”. Behalven Schrieversronte-angelegenheden duken ze tegere ok in veerdere aktiviteiten van Sietske, zoas op et terrein van de folk-meziek in et verleden. D’r volgt nog een ofscheidssymposium in et ni’je jaor. Wanneer is nog niet wisse. Anslutend lezen we ankondigings van twie ni’je boeken: ‘Jaorboek Nedersaksisch 1 (2020)’ en ‘Introduction to Dutch Low Saxon. Language and Literature’. In beide boeken staot ok et Stellingwarfs in ’t volle locht.
Alweer een pracht van een artikel volgt dan: ‘De slag bi’j Berkoop die niet deurgong’. Dat is een uutvoerige uutienzetting van historikus Sierd van Randen, ofkomstig van Oosterwoolde, die mit een starke zelsberisseneerde uutleg van een bepaolde pesaosie uut de ‘Quedam narracio de Groninghe, de Thrente, de Covordia’ (bi’j streekgeschiedkundigen goed bekend), annemelik maekt dat een veurneumen ‘slag’ bi’j Berkoop die toch niet deurgong, dudet op de ienhied ‘Stellingwarf’ al in 1232. Mit ere woorden, Stellingwarf as ‘laand’ begint dan al, niet pas in 1309 (et jaor van bekende Stellingwarver oorlogvoerderi’je om en in Vollenhove). Attie Nijboer komt mit et gedicht ‘Gevangen’, en dan volgen verhaelen van Rob Zethoven: ‘Een onvergetelike sunderklaosaovend’, Freddie de Vries: ‘Een allemachtig taoi volk!’, Kjest Herder: ‘Aandere liefde’, Sjoukje Oosterloo: ‘Ni’jjaor in Aovendrood’ en Carol Klok: die vertelt over ‘Popke Lap, de hooltsnieder van Scharpenzeel’. In ‘Kniezebikker en kniezebieter. Over een peer Stellingwarver voegelnaemen’ gaot taelkundige Henk Bloemhoff in op et komof van die biezundere woorden. Frank Spijkers zien strip ‘Otto, heer van Buil’ past bi’j de tied van de schieteri’je mit vuurwark om ni’jjaor henne. Hoe dat kan? Zels lezen, disse mooie ‘Ovend’. Dan kriej’ d’r nog ni’jgies en redaktionele zaeken op toe!

Op ‘e foto: Sietske Bloemhoff mit heur beide honnen (@Kjest Herder)

Ni’jste Ovend: ’Rooie balle mit steerns’ en meer

In et juninommer van et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend is een interessaant artikel te lezen van Frans Wuijts uut Ni’jberkoop. In et eerste diel van ’Diepzinnige gemientewaopens van Oost- en West-Stellingwarf’ perbeert de schriever et biezundere symbool van de rooie balle mit de steern in beide waopens te kerakteriseren. In et gemientewaopen van Oost-Stellingwarf is dat een rooie balle mit een zespuntige goolden steern, in et waopen van West-Stellingwarf een rooie balle mit een vuufpuntige zulveren steern. Naor anleiding van de nog altied bestaonde ondudelikhied van et symbool van de balle mit steern het Frans Wuijts veerder onderzuuk daon en et risseltaot daorvan is in zien uut drie dielen bestaonde artikel te lezen.

Bosbargpad

In De Ovend van juni besteedt redakteur Jan Koops in et twiede diel van zien verhael over et ni’je Bosbargpad in Appelsche mit naeme ommedaenken an et eerste diel van et pad. Koops beschrift daor de biezunderheden in die aj’ bi’j et lopen van dat diel van de route integen kommen. Et artikel is veurzien van een achttal prachtige historische foto’s. In de volgende Ovend wodt disse slim infermetieve serie ofsleuten mit et beschrieven van et twiede diel van de tocht.

Biebel vertaelen

Hiel biezunder dit keer is de bi’jdrege van Erica Plomp-den Uijl, Rienk Klooster en Jan Koops. In heur bi’jdrege vertellen ze hoe as neffens heur veur een goeie vertaeling van de Biebel zorgd wodden kan. Dat doen Plomp, Klooster en Koops deur zels veur een veurbeeld te zorgen. Ze hebben daorveur een stok uut de Biebel vertaeld en bin daorbi’j uutgaon van de grondtekst d’r van. Bi’j et vertaelen wodt per zin bekeken: ja, mar hoe zeg ie zoks now in gewoon Stellingwerfs?

Verhaelen, kollum, gedichten, striptekening

In de ni’jste Ovend bin zoas alle keren verhaelen, een kollum, gedichten en een striptekening opneumen. Bi’j de verhaelen gaot et om o.e. et komische verhael ‘Diskriminaosie’ van Freddie de Vries, et biezundere verhael ‘Episode’ van Jaap Elzenaar en et dadde diel van de  riegel katteverhaelen over Boris en Joris, de beide katten van Johan Veenstra. In heur twiemaondelikse kollum vertelt ok Loly Köhler trouwens ok over katten in ‘Et kan verkeren’. Attie Nijboer, Jan van Macken en Willem Jan Teijema schteven ieder een gedicht, en in de strip van Frank Spijkers gaot et ok now weer over de biezundere aeventuren van Otto, heer van Buil.

Et omslag van De Ovend is veurzien van een prachtige foto van Ruurd Jelle van der Leij, en ok in et tiedschrift zels kuj’ genieten van een schitterende foto van disse topfotograaf.

 

De Ovend van april: ommedaenken veur WO2

judas,oranje

Omslagfoto De Ovend (Sietske Bloemhoff)

In et aprilnommer van et Stellingwarver tiedschrift De Ovend is vanwegens 70 jaor bevri’jding veul ommedaenken veur de Twiede Wereldoorlog, en dan mit naeme in de regio  Stellingwarf. Zo vertelt Jan Menger van De Blesse in ‘Dit plak dot me wat’ an redakteur Jannes Westerhof over zien verzaemeling militaria, en bezuken ze tegere et begreefplak in Wolvege daor zeuven bemanningsleden van een Engelse bommewarper begreven liggen. De Lancaster wodde deur een Duuts jachtvliegtuug daelescheuten en kwam branende terechte op et drassige laand bi’j de Sas aachter Sunnege/Ooldetriene. Harmen Houtman schrift over zien reize naor Auswitz – Birkenau en over welke indrok die reize op him maekte. Sjoukje Oosterloo schrift over heur herinnerings an de oorlogsperiode doe ze as kiend vlak bi’j de Drie Tolhekken in Oosterwoolde woonde: ‘Doe de oorlog oflopen was, zag ik op een dag mien Heit thuuskommen. Hi’j was doe bi’j de burgerbescherming. Ik ston mit mem veur et keukenrute en zag een lange riegel mannen anlopen kommen. Twie an twieje leupen ze, en ze hadden allemaole een briede baand om de aarm. Doe de mannen an oons huus toe weren,  stapte heit uut de riegel.  Dat was veur mi’j et aende van de oorlog.

In huus wodde laeter nooit meer over de oorlog praot. Dat doodzwiegen het niet goed west, het laeter wel blieken daon.

Heit kon muuilik praoten over dingen die hi’j mitmaekt het in de oorlog. Vandaege-de-dag hej’ veur zokke perblemen naozorg of ie gaon naor een psychiater. Daor wodde nao de oorlog gien andacht an geven. Et was weer vrede en d’r mos warkt wodden.

Op een dag, et zal in 2007 west wezen, kwam ik onverwaachs bi’j Heit deur de deure. Hi’j zat aachter et orgel te speulen. Doe vertrouwde hi’j me toe, dat as hi’j slim last hadde van oorlogsgedachten, hi’j aachter et orgel zitten gong te speulen. Dan zakten die alderverschrikkeliksten gedaachten weer wat vot en wodde hi’j weer rustig. Dat was dus Heit zien therapie’.

Et Bosbargpad en meer

In De Ovend van april is d’r ok andacht veur et ni’je Bosbargpad in Appelsche. Redakteur Jan Koops was daorveur in gesprek mit Henk Jongsma en Geert Veen van de Historische Verieninge Appelsche e.o. In De Ovend van juni schrift Koops veerder over dat ni’je pad, daor aj’ al lopende onderwegens tal van historische biezunderheden integen kommen zullen. De ni’je Ovendredakteur schreef liekewel ok et slim wetensweerdige artikel ‘Een kruus uut de oorlog om België’. Sund 1839 is België onofhaankelik, mar veurofgaonde daoran was d’r een kotte oorlog. Een groot leger van vri’jwilligers perbeerden die onofhaankelikhied te keren, en in dat leger zatten meer as vierduzend Friezen. Van roem 130 daorvan is zeker dat ze uut de Stellingwarven kwammen.

Veerder in De Ovend

Johan Veenstra vertelt opni’j over de aeventuren van zien beide katten Boris en Joris, Jan van Mackem haokt in op et begrip ‘melkbussehoogte’, en Freddie de Vries het zien overdaenkings bi’j De Lende… In ‘Bericht uut Osaka’ schrift Anne Henk Bloemhoff o.e. over et plaetselike dialekt van die stad, et Kansai-ben, en uteraord vertelt Frank Spijkers in zien striptekening weer over Otto, heer van Buil!

De Ovend van feberwaori: Oosterse kontakten, kuiertocht en melkbussen

‘Om de streektael te bevodderen moej’ veural niet drammerig wezen,’ zegt Gerrit Dannenberg uut et Twentse Riessen in de ni’jste Ovend. In de serie ‘Oosterse kontakten’ praot redakteur Jannes Westerhof mit disse lerer Nederlaans, die him geweldig inzet veur et Twentse streektael. Naost schriever in et Twents is Dannenberg o.e. akftief veur de stichting Twentaal en is hi’j einredakteur van et Twentse tiedschrift Niejen Bodbreef van de Kreenk veur de Twentse Sproake.

Kuieren tussen Paosloo en Blesdieke

Ype, kuier Geert

Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra kuierde tegere mit Geert Lantinga veurige zommer al es mooie route die in de ni’jste Ovend beschreven wodt. (Foto: Geert Lantinga)

In et eerste nommer van et ni’je jaor is een biezundere kuiertocht opneumen. Die tocht die diels anslöt bi’j et in 2013 eupende WaterReijkpad, gaot veur een groot pat deur de prachtige omgeving tussen Paosloo en Blesdieke. De kuier is uutzet en beschreven deur Geert Lantinga van Wolvege. Lantinga zorgde veur veul historische aachtergrondinfermaosie en mooie foto’s uut de omgeving van de kuier. In de kommende Ovends zal d’r vaeker ommedaenken wezen veur biezundere kuiers in de Stellingwarver regio.

Boris en Joris

De Ovend van feberwaori gaot uut aende mit een serie van prachtige verhaelen over de beide katten Boris en Joris. Boris en Joris bin de ‘leasekatten’ van Johan Veenstra. Mit riegelmaot vertelt Johan over de streken van Boris en Joris in zien digitaole dagboek, mar de kommende tied ok in De Ovend!

Melkbussehoogte

In De Ovend van feberwaori is opni’j een humoristisch verhael van Freddie de Vries opneumen. Dit keer vertelt de schriever én voetballer uut Hooltpae over et voetballejargon, en legt hi’j uut wat een balle op melkbussehoogte inhoolt…

IMG-20150106-WA0003

Over zien erverings in Osaka in Japan vertelt Anne Henk Bloemhoff; hi’j zorgde ok veur disse foto.

In de ni’jste Ovend is vanzels veul meer te lezen. Zo is d’r ok ommedaenken veur de tael, d’r bin gedichten te lezen van o.e. Attie Nijboer, en d’r is weer een mooi verhael in te vienen van Lily Köhler. Over et leven én de (streek)tael in de Japanse stad Osaka vertelt Anne Henk Bloemhoff, hi’j studeert in die miljoenestad Japans.