Ni’j boek mitien de sutelkrojen in

Mitien naodat Schrieversronteveurzitter Klaas van Weperen maendagmiddag de eerste exemplaoren van et ni’je boek ‘Luudklokken en klokkestoelen in Stellingwarf’ uutrikt hadde an de beide auteurs d’r van, kon et boek ok de krojen in van de sutelaktie. Die jaorlikse verkoopaktie van boeken en ere negosie zol even laeter uut aende gaon. Et ni’je boek, dat schreven wodde deur Jan Koops en Sietske Bloemhoff, was morgens rechtstreeks vanuut Tsjechië in Berkoop bezorgd. Van Weperen gaf an dat et bestuur van de Schrieversronte ommeraek wies is mit disse ni’jste uutgifte, omdat opni’j een belangriek diel van de historie van de Stellingwarver regio vaastelegd is. In et boek staon arg veul ni’je gegevens, niet alliend over de klokkestoelen, mar veural ok over de luudklokken: daor is eerder niet op zoe’n uutgebreide en verantwoorde wieze over schreven. Dat gelt hielemaole veur et heufdstok dat Jan Koops schreef over de geschiedenis van de klokken in de Twiede Wereldoorlog. Op vri’jdagmiddag 20 september is d’r in Else een speciaole bi’jienkomst angaonde et verschienen van dit belangrieke boek veur de regio, zo vertelde de veurzitter.

Eupening sutelaktie

Ok veur de ere ni’je uutgiften in de krojen hadde Van Weperen vanzels ommedaenken, zoas ‘As ik kiezen moch…’ van Harmen Houtman, de Stellingwarver Spreukekelender 2020 en de stick mit daorop de film ‘Daor klept de klokke weer’. Hi’j vertelde butendat dat et eerstvolgende boek dat de stichting uutgeft half oktober al verwaacht wodt. Dat is ‘De wereld van Zander, een egodocument van een landverhuizer uit Donkerbroek’ en wodde schreven deur Rienk Klooster.

De sutelaktie kon liekewel pas echt beginnen gaon naodat die ‘eupentoeterd’ was. De ere was dit keer veur Jan Koops, omreden die him dit jaor wel hielemaole extra inzet veur de schrieveri’je in et Stellingwarfs. Zo is hi’j mit nog een boek in de weer, ok dat zal nog dit jaor verschienen. Daornaost is hi’j et hiele jaor deur doende as redakteur veur et Stellingwarfs tiedschrift ‘De Ovend’. Koops bleek gelokkig nog genoeg aosem over te hebben veur een beste galp op ’e toeter…

Klaas van Weperen weenskte iederiene een hiele goeie sutelaktie toe, en hoopte dat et risseltaot weer krek lieke goed wezen zal as veurig jaor. De sutelaktie is disse weke en kommende maendag in West-Stellingwarf, daornao wodt veerder suteld in Oostaende.

Foto’s: Lenus v.d. Broek

Oolde waeterputte van Iegypte op monementelieste?

Een posien leden wodde deur de ni’je eigeneresse van een netuurgebied in de buurtschop Iegypte bi’j Ni’jberkoop een oolde waeterputte (opni’j) ontdekt. De waeterputte was deur de jaoren henne aorig dichtewi’jd mit blad en toeken, zodat veur heur niet mitien dudelik was waor et omme gong.

   Via de gemiente Oost-Stellingwarf kwam Kristien Zaal Dijkstra in de kunde mit Sietske Bloemhoff van de Stellingwarver Schrieversronte en vreug of zi’j ok wus om wat veur putte et gaon kunnen zol. Now hadde Bloemhoff een hiel schoft leden al es onderzuuk daon naor et greven van waeterputten zoas dat vroeger in Stellingwarf gebeurde. Dat onderzuuk dee ze in et kader van et neteren van verschillende vaktaelen t.b.v. et ’Stellingwarfs Woordeboek’ en wus daor zodoende wel et ien en aander van of. Vandaor ok dat ze docht dat et in dit geval wel es om zoe’n soorte van putte gaon kunnen zol. Ze nam kontakt op mit Andries van der Veen uut Wolvege die in Iegypte opgruuide, en hi’j vertelde doe over zien herinnerings an de tied dat disse putte as gemienschoppelike putte  in gebruuk was bi’j de bewoners van de buurtschop. Et waeter d’r van wodde deur de hiele buurtschop bruukt as de meensken thuus niet genoeg meer hadden. Et pattien dat naor de putte toeleup is diels nog te zien.

Monement

Kristien Zaal Dijkstra hecht veul weerde an disse unieke putte. Ze perbeert daoromme om die veur de toekomst op de juuste wieze in staand te holen. Tegere mit o.e. Andries van der Veen en Sietske Bloemhoff is ze de meugelikheden an et bekieken om de putte as momement op ’e gemientelike of perveensiaole monementelieste zetten te laoten.

Opschoond

Intied hebben vri’jwilligers uut Ni’jberkoop de putte, die tussen de vuuf en zes meter diepe is, leeghaeld. Zo zorgde Jan Eijbergen dat mit naeme et eerste pat leeghaeld wodden kon mit een kraene. Et laeste stok mos liekewel mit de schoppe gebeuren, en daorveur stakken Sjoerd Kooiman en Andries van der Veen de hanen uut de mouwen. Deur de dreugte van veurig jaor en die van de laeste tied kwammen de manluden pas hielemaole onderin de putte weer wat waeter integen. Hier en daor vunnen ze ok nog oolde stokken turf, daor de putte indertied mit opzet is. Et doel is om nao de zommer de putte weer opni’j mit turven op te zetten, ok weer mit de hulpe van vri’jwilligers. Datzelde gelt ok veur et pattien dat van de weg of naor de putte toelopt. Et doel is dat ien en aander veur de winter klaor is. De hoop is vanzels dat de waeterputte tegen die tied ok op een monementelieste staot, zodat d’r een geraansie is dat disse biezundere putte veur de toekomst op een verantwoorde wieze bestaon blieven zal.     

Foto 1 t/m 4:

Jan Eijbergen hulp op kundige wieze mit et leeghaelen van de putte 

Mit schoppen, emmers en de kraene wodde et laeste stok leeghaeld

Et laeste emmertien mit bladofval wodt uut de putte taekeld

Kristien Zaal Dijkstra bekikt mit Andries van der Veen et risseltaot

Foto’s: Sietske Bloemhoff

Wild in Drenthe

Een schoffien leden kregen we disse aorige kaorte van Otto de Vent uut De Fochtel. ‘Ok in Drenthe leeft et Stellingwarfs,’ schreef Otto daor bi’j! ‘Is et ok wat veur ‘Stellingwarfs in ‘t wild’? Now, aenlik wel een klein betien, neffens oons, al zol et vanzels hiel goed wezen kunnen dat et Drents pattietoeren toch wel verhipte veul liekt op et Stellingwarfs, En now ja, hoe zal et ok eers, in een diel van Drenthe wodt ommes gewoon Stellingwarfs praot!

Et zol vanzels ommeraek mooi wezen as d’r ok dit soorte van kaorten wezen zollen mit een hiele kleine anpassing in de tekst, zodat ze ok hier rondomtoe veur vekaansiegangers te koop kommen…

Wark Dick Bakker en klokkestoelen trekt veul volk

Et is zo drok as wat in Berkoop (foto’s Lenus v.d. Broek)

Veul interesse bliekt d’r  tiedens de Eupen Stalperiode te wezen veur de twie tentoonstellings die bi’j de Stellingwarver Schrieversronte te bezuken binnen. Dat gelt in de eerste plak veur de prachtige eulievarfschilderi’jen van Dick Bakker van Ooldetriene. Op zien schilderi’jen wet Bakker de indrokwekkende netuur van de Braandemeer en de Rottige Miente in West-Stellingwarf op een kundige wieze zien te laoten. Hi’j lat de biezundere gebieden op een eigen, mar veural ok hiel herkenbere, wieze volledig tot heur recht kommen.  

Miniaturen Stellingwarver klokkestoelen

Ok veul interesse en wardering is d’r ok veur de miniaturen van twaelf Stellingwarver klokkestoelen. Die miniaturen wodden indertied deur Aaldert Alten van Noordwoolde maekt t.b.v. et vak Hiemkunde in et basisonderwies. Eerder warkte Alten mit as infermaant veur et vaktaele-onderzuuk van de Stellingwarver Schrieversronte. Hi’j vertelde mitwarker Sietske Bloemhoff over de bouw van de klokkestoel om zo alle begrippen die mit de bouw te maeken hebben te verdudeliken. Behalven dat die woorden allemaole opneumen binnen in et Stellingwarfs Woordenboek verschenen ze ok in een boek over de Stellingwarver klokkestoelen dat in 1988 uutgeven wodde.

‘Luudklokken en klokkestoelen in Stellingwarf

Intied is et krek nuumde boek al weer herwerstjaoren uutverkocht. Daoromme verschient eerdaegs een hiel ni’j boek, mit daorin niet alliend et – verni’jde – verhael over de Stellingwarver klokkestoelen, mar ok dat van de luudklokken in de regio. Daorveur zorgt Jan Koops van Oosterwoolde, die de laeste peer jaor daor uutgebreid onderzuuk naor dee en hiel veul gegevens ontdekte die an now toe niet bekend weren. Van et ni’je boek, dat veurzien wodt van veul oolde en ni’je foto’s, is begin september de prissentaosie.     

‘Het kanaal’ filmt De Verdwenen Peerden

Naodat op 3 en 4 augustus 2018 de prachtige theatertocht ‘De Verdwenen Peerden’ opvoerd wodde, zoj’ daenken dat de beide peerden now echt vot wezen zollen… Mar niks is minder waor, want bi’j dit Schrieversronteprojekt heurt ok de verfilming van dit oolde verhael uut Ni’jberkoop. Daorveur zorgt et artistieke kollektief ’Het Kanaal’ uut Grunningen, mit o.e. Patrick Hoving, die ofkomstig is van Basse, een klein plakkien vlakbi’j Steggerde. ‘Het Kanaal’ bestaot uut jonge meensken die krek ofstudeerden an et konservatorium, heur opleiding volgden op Minerva, of nog studeren an de Popakedemie in Liwwadden. De groep, die wisselend van grootte is, timmert beheurlik an de weg. Zo koj’ ze eerder dit jaor ok mit (muzikaole) theaterveurstellings tegenkommen op bekende festivals as Oerol en Noorderpop.

   Veur et verfilmen van De Verdwenen Peerden was ‘Het Kanaal’ begin juli in Ni’jberkoop om heur impressie en beleving van et verhael in filmbeelden omme te zetten. Iene van de heufdrollespeulders is Andries van der Veen uut Wolvege, die liekewel as oold-inwoner van Ni’jberkoop et dörp op zien doempien kent. ‘Het Kanaal’ legt graeg verbanen tussen vroeger en now, tussen oold en jong; en uteraord heurt daor ok et Stellingwarfs bi’j. In de haast zal de film o.e. in Berkoop vertoond wodden. Wanneer dat wezen zal, is op dit mement nog niet nog bekend.

   In de film is o.e. een scene te zien rond een beeld dat een blievende herinnering wezen zal an et verhael van de beide peerden. Et wodde maekt deur Janneke Hoek, krek as Hoving juust ofstudeerd an Minerva. Et beeld staot in de bos van Boshoeve, vlakbi’j de ingang an de Grindweg. Behalven op dat plak wodde d’r  filmd in et Diakenievene, op ’e Delleboersterheide en bi’j de klokkestoel van Ni’jberkoop.