Kunstwerf: fleurige vliegers

Iene van de aktiviteiten van de warkgroep ‘Alles rondom Tael’ (ART) van Stichting kunstwerf is et orgeniseren van een aktiviteit veur alle basisschoelen in of rondom de kienderboekeweke in oktober. Et thema van die weke was dit jaor ‘Reis mit’, en daormit wodde een speciaole ‘doe’-aktiviteit ontwikkeld. De leerlingen van alle groepen achte wodden vraogd om een vlieger te maeken, mit op, of an, die vlieger een zelsschreven verhael. An de leerlingen wodde ok vraogd om in dat verhael te vertellen waor hi’j of zi’j mit die vlieger et liefste naor toe vliegen willen zol. In et verhael mos bovendat gebruuk maekt wodden van een tal Stellingwarver woorden. Daorveur wodde an de dielnemende schoelen, behalven et deur Kunstwerf beschikber stelde ‘bouwmateriaol’, ok een hierveur speciaol saemenstelde lieste mit woorden leverd waor de leerlingen een keuze uut maeken konnen.

Mit mekeer vier schoelen deden an disse aktiviteit mit: alle vliegers mit verhaelen bin tot et aende van november te bezichtigen in de biebeltheek in Oosterwoolde, boekhaandel Bruna en bi’j de Stellingwarver Schrieversronte. De warkgroep ART bestaot uut vertegenwoordigers van disse drie instellings/bedrieven.  

Foto:Lenus v.d. Broek

Schrieversronte prissenteert lesmateriaol in Ommen

Oflopen weke hul SONT (Streektaelorgenisaosies Nedersaksisch Taelgebied) in et Carrousel in Ommen een onderwiesbi’jienkomst veur alle Nedersaksische regio’s. Et doel van de middag was om mekeer te infermeren op et gebied van et onderwies, en dan mit naeme de ontwikkeling van lesmateriaol in of over de streektael.

Een vremde tael leren

De Stellingwarver Schrieversronte was uteraord ok vertegenwoordigd. Niet alliend mit een kraom vol lesmateriaol en veul te bekieken digitale meugelikheden op een groot schaarm, mar ok mit een inleiding uut de praktiek. Daorveur zorgde Ageeth Bos uut Steggerde die vertelde over et Stellingwarfs op et Comprixkollege; dat is een akedemisch leerpunt veur cognitief telentvolle leerlingen van basisschoelen in Stellingwarf. Kiender uut groep achte van et college leren onder heur leiding et schrieven en praoten in et Stellingwarfs; veur de meersten van heur is dat een vremde tael. Veur de lessen ontwikkelde Ageeth Bos, i.s.m. de Stellingwarver Schrieversronte, een uutgebreid lessepakket, waorvan de lessen ofsleuten wodden mit een examen.

Hiemkunde en De Veerkieker

Hiel in et kot kon d’r deur Sietske Bloemhoff in Ommen nog wat verteld wodden over et schoelebriede projekt De Veerkieker, en over et speciaol ontwikkelde lesmateriaol – vaeks in de vorm van projekten – veur et vak Hiemkunde in et basisonderwies.

Materiaol uut ere gebieden

Et wodde de Stellingwarver delegaosie al gauw dudelik dat d’r in verholing mit ere gebieden in Stellingwarf veul gebeurt mit de eigen streektael in et basisonderwies. Zo bin d’r Nedersaksische gebieden waor d’r mar ien of twie keer in et jaor wat in de eigen tael uutpat wodt op ’e schoelen. In Drenthe en Grunningen gebeurt d’r dan wel aorig wat meer, mar daor is de tael niet struktureel opneumen in et lespergramme van de schoelen.

Sund in 1988 et Fries een verplicht vak wodde op ’e Friese basisschoelen gelt veur de Stellingwarver schoelen dat in plakvan et Fries et vak hiemkunde geven wodden moet, mit daorin ommedaenken veur et Stellingwarfs.   

Teniel op Heidepolle

Basisschoele Heidepolle in Wolvege sleut gister heur projekt Meertmaond – Streektaelmaond feestelik of. Dat gebeurde deur een geweldig mooi optreden van alle leerlingen van groep zesse. Die groep hadde, tegere mit heur meester, hiel hadde warkt an een Stellingwarfstaelig tenielstok, daor ze niet alliend alle rollen in speulden, mar ok zels zorgden veur et dekor en alle neudige rekwisieten. Veur et tenielspeulen kregen ze deskundige adviezen van regisseur Nelie Mulder-Winter van Wolvege. Et verhael ‘Et sprokien’, van schriever Jaap Sikkema, ok uut Wolvege, wodde speciaol veur de schoele ommewarkt tot een tenielstok deur de Stellingwarver Schrieversronte. Et tenielstok wodde  veur de schoele op film vaastelegd deur Andries van der Veen, ok uut Wolvege.

Dat et speulen en et verhael arg goed ansleugen was wel te marken an de reakties van et pebliek. Dat beston uut de leerlingen van de jongste groepen die van et begin of tot et aende van et stok zo stille weren as moesies. Een hiel groot kopmplement dus, dat nao aofloop nog es benaodrokt wodde deur Jaap Sikkema en Schrieversrontedirekteur Sietske Bloemhoff.  (Foto’s: Lenus v.d. Broek)

Stellingwarfs op schoele

Et is mar drok mit et Stellingwarfs op ‘e schoelen! Zo is basisschoele De Heidepolle in Wolvege twie weken an de slag mit alderhaande lessen Stellingwarfs in alle groepen, mar bin ok de leerlingen die de warkwinkels van et schoelebriede projekt De Veerkieker ommeraek in de weer mit de eigen streektael. Op et mement bin veul groepen 5 op ‘e maendagmorgen bi’j de Schrieversronte in Berkoop an de gang mit (et schrieven van) Stellingwarver gedichten. Mit daorbi’j meziek wo’n de gedichten weer verwarkt in filmpies, o.l.v. Bas van Domburg.

Meert – streektaelmaond: Streektaelweken op De Heidepolle

Femmie van Veen las veur uut De Hollebomebos, Henk Bloemhoff vertelde over de Stellingwarver tael (foto’s Lenus v.d. Broek)

Maendag 4 meert gongen op basisschoele De Heidepolle in Wolvege twie streektaelweken uut aende in et kader van Meert-Streektaelmaond. Tiedens de beide weken is d’r veural ommedaenken veur de Stellingwarver tael, mar ok veur de eigen streekkultuur. In een goeie wisselwarking mit de schoele zorgde de Stellingwarver Schrieversronte veur een achttal aktiviteiten, waor een achttal kenners van de tael en kultuur an mitwarken.

Op de eerste morgen vertelde taelkundige Henk Bloemhoff – schriever van et Stellingwarfs Woordeboek en jaorenlaank streektaelfunktionaoris – over et Stellingwarfs, de aachtergrond en de biezunderheden daorvan. Dat dee hi’j veur de leerlingen van groep 4 t/m 8. Femmie van Veen las veur in groep 3 uut et boek ‘De hollebomebos’, over o.e. de vervelende streken van de hekse Krakkemikka. Bi’j beide onderdielen is zorgd veur verwarkingsmateriaol.

Piepmoes en Muske Tiemen

Op deensdag 5 meert wo’n speciaol schreven verhaelties over Piepmoes verteld in groep 1 en 2, en gaot groep 6 an de slag mit een tenielstokkien in et Stellingwarfs. De dag d’r op gaot disse groep, onder deskundige leiding van Nelie Mulder-Winter, an de slag mit et oefenen d’r van. Veur dit onderdiel wodde een verhael van Jaap Sikkema ommewarkt tot een tenielstok.

Op 5 meert vertelt Christine Mulder in de groepen 4, 4/5 en 5 over heur wark as schriefster; in et biezunder over et kienderboek ’Muske Tiemen’. Niet alliend over de verhaelties, mar ok over de illestraosies die ze zels veur et boek maekte.

Johan Veenstra

Ok Johan Veenstra gaot naor de groepen 4, 4/5 en 5. Van him bin d’r mar liefst 28 boeken verschenen, en de leerlingen gaon him om die reden interviewen. Johan Veenstra vertelt ok over zien vertaeling van ‘Pake en Beppe Pluus’, een Nijntje-boekien in et Stellingwarfs.

De netuur in en foto’s

Groep 6/7 gaot op 6 meert op netuurexkursie mit netuurkenner Freddie de Vries. Veurofgaonde an de exkursie lat de auteur van et ‘Stellingwarfs Voegelboek’ eerst een PowerPoint zien, die hi’j speciaol ontwikkelde veur disse morgen. Op diezelde dag komt fotograaf Lenus v.d. Broek an groep 8 vertellen over et maeken van foto’s. Disse les is een veurbereiding op een biezundere kultuurhistorische exkursie op 7 meert.

Volksverhaelen en kultuurhistorische exkursie

Op 7 meert gaot groep 7 an de slag mit Stellingwarver volksverhaelen. Daorveur kriegen de leerlingen een film te zien over et ontstaon van De Lende, zoas dat lange leden warkelik gebeurde, mar ok hoe et neffens twie Stellingwarver volksverhaelen gebeurd wezen zol. Ok bi’j dit lesonderdiel bin een peer lesopdrachten ontwikkeld.

Geert Lantinga, Lenus v.d. Broek en Grietje Bosma-Dijkstra gaon op diezelde dag een kultuurhistorische kuier deur Wolvege maeken. Kenner van Wolvege Geert Lantinga het veur disse dag een speciaole route uutstippeld. De leerlingen van groep 8 gaon an de haand daorvan bekieken wat zi’j now van belang vienen om zunig mit te wezen en om te beweren veur meensken die over een hiele poze in Wolvege wonen zullen. Van die gebouwen, straoten, biezundere plakken of netuur maeken ze onderwegens foto’s. De weke d’r op gaot de groep o.l.v. Grietje Bosma en Geert Lantinga een verslag schrieven. Et doel is dat een tal van die verhaelen mit foto’s ok warkelik publiceerd wodden zullen.