Aovend over stienovends

Op donderdagaovend 27 feberwaori komt Paul Gols uut Zorgvlied naor de Stellingwarver Schrieversronte om daor te vertellen over et bakken van stiender in zonuumde veld- of stienovends. Tot roem honderd jaor leden gebeurde dat nog in oonze omkrieten, zoas o.e. in Dolderzum en Waoteren.

Vanwegens et twiehonderdjaorig bestaon van de Maotschoppi’j van Weldaodighied en mit et gebruuk maeken van oolde kennis en veerdigheden, bouwde de ‘Stichting Historische Steenbakkerij Zorgvlied’ veurige zommer nog zoe’n veldovend op een stok laand in Zorgvlied en om daor op de oolde wieze stiender te bakken. Paul Gols en Hans Salverda, beide mitwarkers an et boek ‘Wateren, een oase van Weldaad’ dat veur de sutelaktie van dit jaor verschienen zal, weren beide ok mit-initiatiefnemer van disse biezundere aktiviteit in Zorgvlied oflopen jaor. 

Een veld- of stienovend wodde vroeger bouwd veur et bakken van bakstienen vlakbi’j et plak waor een huus of boerderi’je kommen zol. Zoe’n ovend beston uut de te bakken stienen, waor ruumte tussen zat veur turf, dat as braandstof diende. De buterkaant wodde dichtesmeerd mit liem en onder- en bovenin zatten gatten om de turf bi’j te vullen en om et vuur te regelen. Et stoken veur et bakken van genoeg stiender duurde mit mekeer zoe’n zes weken: drieje veur et opbouwen en branen, en daornao drieje veur et ofkoelen.

Disse infermetieve aovend begint om 20.00 ure, de intree is € 5,00, inklusief een koppien koffie of thee.

Enthousiasme en lof veur ni’je film

Op ‘e foto’s: linksboven geft Patrick Hoving een kotte uutleg over de film. Vervolgens drie beelden uut de film, mit op ‘e dadde heufdrollespeulder Andries van der Veen as vertellende pake. Op ‘e vuufde foto beantwoordt Patrick vraogen uut de zael en op ‘e laeste bedaankt Sietske Bloemhoff Anneke Hoek van Het Kanaal die et beeld van de peerden maekte en Sanam Tahmasebi, die de rolle van de hekse speult. (Foto’s: Lenus van der Broek)

‘Geweldig mooi, en somstieden arg spannend!’ Die reaktie was nao ofloop van de première van de film over de verdwenen peerden van Ni’jberkoop van verschillende kaanten te heuren. In een zowat volle dörpszael van et MFA in Berkoop was zaoterdagaovend disse kotte film, die ongeveer een kertier duurt, veur et eerst te zien. Et artistiek kollektief ‘Het Kanaal’ schreef in 2019 et skript en maekte doe ok de opnaemen. An et aende van dat jaor en begin dit jaor rondde de uut zeuven jonge personen bestaonde groep heur verbelinge en uutwarking van et oolde verhael of. De film wodde maekt in opdracht van de Stellingwarver Schrieversronte, zoas dat in 2018 ok et geval was mit et lekaosietheater De Verdwenen Peerden in et kader van Kulturele Heufdstad.      

Waorschouwing

De film begint mit beelden in et Diakenievene en een stemme die over eertieds vertelt: ‘De turf in het dorp was op en mensen stierven van de kou. Er zat niets anders op dan door te steken’. Vier turfgrevers besluten daoromme op een dag om langer deur te warken. Et vene warkt en trilt, de spanning wodt opbouwd, mit de manluden komt et niet goed. De beide peerden die ze mitneumen hadden draeven weeromme naor et dörp. In de tied van now gaot een kleinzeune (speuld deur Wietse de Haan) mit zien pake (Andries van der Veen), die boswaachter is, de bos in. Pake vertelt over hoe et leven en de netuur eertieds in de omgeving was, en wat d’r deur de jaoren henne veraanderde. Uuteindelik kommen ze uut bi’j een beeld waorin een karkien en een peerd te zien is, en vraogen heur of wat de aachtergrond daorvan is en veural waoromme et d’r staot. Dan locht inienen de omgeving op en klinkt d’r in et Perzisch de waorschouwing van een hekse (speuld deur de Iraanse Sanam Tahmasebi) veur al die veraanderings…  

Het Kanaal   

Et beeld dat speciaol veur de film maekt wodde deur beeldend keunstener Janneke Hoek van ‘Het Kanaal’ staot vandaege-de-dag op et karkhof van Ni’jberkoop. Et is een blievende herinnering an et verhael van de verdwenen peerden dat him rond 1824 opspeuld hebben zol. ‘Het Kanaal’ bestaot uut Patrick Hoving, Wietse de Haan, Janneke Hoek, Sanam Tahmasebi, Evert Prummel, Sander Koning en Muxinghe Chen.

Veur et geven van de filmopdracht an ‘Het Kanaal’ het de Stellingwarver Schrieversronte bewust keuzen. Direkteur Sietske Bloemhoff: ‘Wi’j betrekken graeg jonge en telentvolle meensken bi’j projekten van oons. Patrick Hoving kende ik al, en wus dat hi’j veur een biezundere filmverwarking van dit thema zorgen kon. Hi’j gaf an dat hi’j de opdracht graeg mit zien kollektief, bestaonde uut studenten van de keunstakedemie Minerva, et konservatorium in Grunningen en de Akedemie veur Popkultuur in Liwwadden uutvoeren willen zol, en dat bleek een schot in de roze. De kaans is daoromme groot dat d’r binnen niet al te lange tied opni’j een gezaemelik projekt uut aende gaon zal.’   

Andries van der Veen

Nao et schoft vertoonde Andries van der Veen zien ni’jste netuurfilm ‘De stried om et bestaon’, daor hi’j o.e. in zien lat hoe de netuur de hieltied veerder aachteruut gaot en wat de konsekweensies daor van binnen. De meerste, pattietoeren indrokwekkende, filmbeelden maekte Van der Veen in et netuurgebied De Braandemeer; tegere mit netuurman Freddie de Vries is hi’j ok as verteller in de film te heuren.

‘Et laandschop in woorden’; Femmie van Veen las veur in Liwwadden

Oflopen donderdagaovend orgeniseerde Tresoar, dat is et Fries Historisch en Letterkundig Centrum in Liwwadden, een aovend mit schrievers en vertellers uut de hiele perveensie rond de tentoonstelling van de Friese keunstener Jan Murk de Vries (1919-2015). Die aovend, die in Obe (podium veur literetuur, keunst en tael) in Liwwadden was, hadde as thema ‘Et laandschop in woorden’. De acht dielnemers die veur disse aovend benaoderd weren, lazzen et deur heur uutkeuzen mooiste laandschopsgedicht of fragment uut een verhael of boek veur.

De saege van de Kaele Dunen

Zes dielnemers zorgden veur een Friestaelige bi’jdrege, Froukje Annema (o.e. veurzitter van EBLT, dat is et Europees buro veur kleine taelen) las twie gedichten veur in et Bildts, en veur et Stellingwarfs was veurlezer Femmie van Veen uut Hooltpae vraogd. Zi’j hadde keuzen veur et verhael ‘De saege van de Kaele Dunen’, van Wube Lamers van de Kuunderwal en las dat op heur bekende kundige wieze veur. Veur disse bi’jdrege was veul wardering, zo bleek ok nao ofloop nog. Bi’j elke veurdracht leut pianist Tseard Nauta him de hieltied inspireren en zorgde mitien daornao, al improviserende, veur een muzikaol intermezzo. Et pebliek, liekegoed as de schrievers en vertellers, geneuten ommeraek van Nauta zien bi’jdrege. Deur disse biezundere kombinaosie wodde de aovend een extra mooi gebeuren.

Foto’s: Sietske Bloemhoff

Première film De Verdwenen Peerden

‘Het Kanaal’ bi’j de Grindweg in Ni’jberkoop

Naodat op 3 en 4 augustus 2018 de prachtige theatertocht ‘De Verdwenen Peerden’ opvoerd wodde, wodde in 2019 dit oolde verhael uut Ni’jberkoop verfilmd. Ok dat gebeurde in opdracht van de Stellingwarver Schrieversronte, die op disse wieze et verhael ok op een hiele ere wieze verbelen laoten wol. Daorveur benaoderde de SSR et artistieke kollektief ’Het Kanaal’ uut Grunningen, die vervolgens een skript schreef veur de film en die et beeldmateriaol daorveur in de zommer van 2019 opnam. Patrick Hoving, lid van et kollektief en ofkomstig van Basse vlakbi’j Blesdieke, zorgde eerder al es veur een kot onderwiesfilmpien veur et vak Hiemkunde in et basisonderwies. De première van de kotte film is kommende zaoterdag in et MFA in Berkoop.

Andries van der Veen (links) is iene van de heufdrollespeulders

Andries van der Veen

Veur et verfilmen van De Verdwenen Peerden was ‘Het Kanaal’ in de zommer van 2019 in Ni’jberkoop om heur impressie en beleving van et verhael in filmbeelden omme te zetten. Iene van de heufdrollespeulders is Andries van der Veen uut Wolvege, die liekewel as oold-inwoner van Ni’jberkoop et dörp op zien doempien kent. ‘Het Kanaal’ legt graeg verbanen tussen vroeger en now, tussen oold en jong; en uteraord heurt daor ok et Stellingwarfs bi’j.

Beeld

In de film is o.e. een scene te zien rond een beeld dat een blievende herinnering wezen zal an et verhael van de beide peerden. Et wodde maekt deur Janneke Hoek, krek as Hoving in 2019 ofstudeerd an keunstakedemie Minerva. Et beeld staot vandaege-de-dag op et karkhof van Ni’jberkoop, et plak daor rond 1824 twie verdwenen peerden weerommevunnen wodden in et oolde, verinneweerde karkien van et dörp. Eerder ston et beeld in de bos van Boshoeve, vlakbi’j de ingang an de Grindweg. Liekewel, een peer weken nao et plaetsen d’r van is et deur vandalen ommetrokken, zodat besleuten wodde om et naor een eer plak te brengen. Behalven an de Grindweg wodde d’r ok filmd in et Diakenievene, op ’e Delleboersterheide en bi’j de klokkestoel van Ni’jberkoop.

Kollektief ‘Het Kanaal’

‘Het Kanaal’ bestaot uut jonge meensken die krek ofstudeerden an et konservatorium, heur opleiding volgden op Minerva, of nog studeren an de Popakedemie in Liwwadden. De groep, die wisselend van grootte is, timmert beheurlik an de weg. Zo kuj’ ze bi’jglieks tegenkommen mit heur (muzikaole) theaterveurstellings op bekende festivals as Oerol en Noorderpop.

Optreden Het Kanaal; ni’je netuurfilm Andries van der Veen

Mitien nao de première van de film ‘De Verdwenen Peerden’ op zaoterdag 15 feberwaori zal Andries van der Veen uut Wolvege zien ni’jste netuurfilm ‘De stried om et bestaon’ vertonen. Die film, waorveur hi’j de opnaemen o.e. maekte in de omgeving van De Braandemeer in West-Stellingwarf, gong oflopen 7 feberwaori in première. Nao et schoft is d’r nog een optreden van et artistiek kollektief ‘Het Kanaal’.

De aovend is in et MFA in Berkoop, en begint om 20.00 ure. De intree is €5.00.

De première is op 15 feberwaori en begint om 20.00 ure in et MFA in Berkoop. De intree is € 5,00.

225. De Olde Tramhalte

De meensken schrieven nogal es olde in alderhaande naemen. Eins heurt et oolde te wezen. Dit is De Olde Tramhalte, een eetkefé, woonwinkel en B&B in Else. Aandere veurbeelden in disse serie mit olde daor et eins oolde wezen moet: De olde duker (32), ‘t Olde café (33) en ‘t Olde Wold (77). (Foto’s en Tekst: Johan Veenstra)