De wereld van Zander Herinneringen van de vrome landverhuizer Zander Jacobs Klooster (1820-1906) uit Donkerbroek

Donderdagaovend 15 november is in Donkerbroek de prissentaosie van ’De wereld van Zander. Herinneringen van de vrome landverhuizer Zander Jacobs Klooster’(1820-1906) uit Donkerbroek’ van de haand van dr. Rienk Klooster uut Liwwadden.

   Dit biezundere boek gaot over de uut Donkerbroek ofkomstige laandverhuzer Zander Jacobs Klooster die al even boven de tachtig is as hi’j alderhaande herinnerings uut zien leven an et pepier toevertrouwt. Zo blikt hi’j weeromme op zien jeugd, zien schoeletied, zien femilie, gebeurtenissen die hi’j mitmaekte en personen die hi’j ontmoet het; in Donkerbroek liekegoed as in de ni’je wereld. De inkiek die hi’j daorbi’j geft in de ontwikkeling van zien persoonlike geleufsleven maeken de antekenings mitien interessaant vanuut godsdienstpsychologisch en godsdiensthistorisch oogpunt. Zo kommen d’r verschillende aspekten in an et locht over de ofscheidingsbeweging in Donkerbroek, Haulerwiek en Appelsche. Omdat Zander veural ’op zien Donkerbroekemers’ schrift, dat wil zeggen dat hi’j in et Stellingwerfs schrift zoas dat in de negentiende ieuw in zien geboorteplak praot wodde, is dit egodokement ok taelkundig zien van belang.

   Mit et egodokement kwam Rienk Klooster in de kunde doe hi’j bi’j Martha en Lieuwe Tiesinga van Oosterwoolde op vesite was. Martha vertelde over de antekenings van Zander en zorgde d’r veur dat Klooster, die d’r mitien veul belangstelling veur toonde, et dokement in hanen kreeg. Lieuwe is in de veerte nog femilie van Zander, zodat et verhael veur de Tiesinga’s slim weerdevol is. Klooster raekte al gauw onder de indrok van de inhoold van et verhael van Zander en et leek him van belang om et onder de meensken te brengen. Hi’j zocht kontakt mit de Stellingwarver Schrieversronte, en al gauw wodde ofpraot dat et boek uutgeven wodden zol. Rienk Klooster zol liekewel eerst de toch wat muuilik te lezen tekst toegaankelik maeken veur de toekomstige lezers.

   In et eerste diel van et boek van Klooster wodt et verloop van de ofscheidingsbeweging en de historische wottels daorvan in de ’Nadere Reformatie’ beschreven. En ok hoe die beweging verlopen is op ’e Smilde, Appelsche, Haulerwiek en Donkerbroek en hoe disse meensken kontakt mit mekeer hadden.

   Nao de godsdiensthistorische en taelkundige inleiding volgt in et twiede diel de tekst van het egodokement van Zander Jacobs Klooster. D’r is daorbi’j keuzen veur een anpak waarbi’j de tekst zoveul meugelik staon blift zoas de oorspronkelike, mar die dus veul toegaankeliker wodden is veur de lezers.

   Et boek, dat 288 bladzieden telt en veurzien is van foto’s, kost € 17,50. Et wodde drokt bi’j Printbase in Suntjehannesge, veur et omslag en de vormgeving zorgde BVK vormgeving uut Haulerwiek.  

Stellingwarfs in Dwingel

Op zundag 10 november is d’r bi’j Grand Café  De Brink in Dwingel weer een ‘Tael an taofel’. De orgenisaosie van disse aorige zundagse aktiviteit is in hanen van et Drentse ‘Huus van de Taol’. De opzet d’r van is dat ien keer in de maond streektaelschrievers en muzikaanten twie keer een ure optreden. Tussen die twie uren deur krigt et publiek een waarme maoltied en heurt d’r ok koffie en thee bi’j et hiele arrangement.

   Alweer een schoffien leden wodde de Stellingwarver Schrieversronte benaoderd mit de vraoge naor naemen en gegevens van Stellingwarver schrievers en muzikaanten, zodat ok die es van heur heuren laoten konnen krek an de ere kaante van de greens mit Drenthe. Daor wodde uteraord an voldaon, zodat intied o.e. Roely Bakker, Koosje Hornstra, Attie Nijboer en Rob Zethoven al veur een bi’jdrege zorgden in ‘Tael an taofel’, somstieden tegere mit Drentstaelige kollega’s.  

   Dit keer is et pergramme liekewel hielemaole in et Stellingwarfs. Schriever Freddie de Vries lest een peer van zien verhaelen veur uut zien boek ‘Ok et beste peerd stroffelt wel es’, wiels Harmen Houtman mit een tal van zien gedichten komt. Veur de muzikaole bi’jdrege zorgt zangeres Lammy Bruyns; zi’j lat eigen Stellingwarver vassies heuren, heurzels begeleidende op ‘e moenieke.

De veurstelling begint om 11 ure en is om 14 ure oflopen. Risserveren kan tillefonisch bi’j de orgennisaosie van Tael an Taofel: Ans Klok 0521-592468 0f Geesje Oosting 0521-592468 of via de mail naor ans.klok@ziggo.nl of j.oosting01@home.nl

Kursus Stellingwarfs veur beginners gaot op 11 november uut aende in Oosterwoolde

Oflopen kursusseizoen wodde in de biebeltheek van Wolvege de kursus ’Stellingwarfs veur beginners’ mit veul sukses holen. Mar liefst 11 meensken volgden disse kursus, en zi’j gavven heur ok zowat allemaole op veur de ‘verdiepingskursus Stellingwarfs’, die dit naojaor in Berkoop geven wodden zal. De ni’jste beginnerskursus zal et kommende kursusseizoen geven wodden in Oosterwoolde, in de ruumte van et Comprix College (Kampingerhof 2). Tiedens de beginnerskursus is d’r mit naeme ommedaenken veur et schriftelik gebruuk van disse kotleden erkende Nedersaksische tael, mar ok veur et praoten d’r van. Daornaost zal d’r over de tael en de oorsprong d’r van uutleg geven wodden.

   De kursus bestaot uut zes lesaovenden. De kursus zal dit keer op maendagaovend geven wodden, drie keer in november (9, 16 en 23); en drie keer in jannewaori (13, 20 en 27). De pries van de kursus is € 75,00, inkl. kursusmateriaol en koffie/thee. De kursusleiding bestaot dit keer uut Ageeth Bos (Steggerde), dr. Henk Bloemhoff (Oosterwoolde) en Mark van Veen (Wolvege).

   As ofsluting is d’r in et veurjaor een exkursie in een Stellingwarfs netuurgebied o.l.v. Freddie de Vries uut Hooltpae. Veur meer infermaosie kan kontakt opneumen wodden mit et kantoor van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Dat kan tillefonisch (0516-451108), dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff. Mailen kan liekewel ok, en het alderdeegst de veurkeur! Dat kan dan naor info@stellingwarfs.nl.

Schrieversronte prissenteert lesmateriaol in Ommen

Oflopen weke hul SONT (Streektaelorgenisaosies Nedersaksisch Taelgebied) in et Carrousel in Ommen een onderwiesbi’jienkomst veur alle Nedersaksische regio’s. Et doel van de middag was om mekeer te infermeren op et gebied van et onderwies, en dan mit naeme de ontwikkeling van lesmateriaol in of over de streektael.

Een vremde tael leren

De Stellingwarver Schrieversronte was uteraord ok vertegenwoordigd. Niet alliend mit een kraom vol lesmateriaol en veul te bekieken digitale meugelikheden op een groot schaarm, mar ok mit een inleiding uut de praktiek. Daorveur zorgde Ageeth Bos uut Steggerde die vertelde over et Stellingwarfs op et Comprixkollege; dat is een akedemisch leerpunt veur cognitief telentvolle leerlingen van basisschoelen in Stellingwarf. Kiender uut groep achte van et college leren onder heur leiding et schrieven en praoten in et Stellingwarfs; veur de meersten van heur is dat een vremde tael. Veur de lessen ontwikkelde Ageeth Bos, i.s.m. de Stellingwarver Schrieversronte, een uutgebreid lessepakket, waorvan de lessen ofsleuten wodden mit een examen.

Hiemkunde en De Veerkieker

Hiel in et kot kon d’r deur Sietske Bloemhoff in Ommen nog wat verteld wodden over et schoelebriede projekt De Veerkieker, en over et speciaol ontwikkelde lesmateriaol – vaeks in de vorm van projekten – veur et vak Hiemkunde in et basisonderwies.

Materiaol uut ere gebieden

Et wodde de Stellingwarver delegaosie al gauw dudelik dat d’r in verholing mit ere gebieden in Stellingwarf veul gebeurt mit de eigen streektael in et basisonderwies. Zo bin d’r Nedersaksische gebieden waor d’r mar ien of twie keer in et jaor wat in de eigen tael uutpat wodt op ’e schoelen. In Drenthe en Grunningen gebeurt d’r dan wel aorig wat meer, mar daor is de tael niet struktureel opneumen in et lespergramme van de schoelen.

Sund in 1988 et Fries een verplicht vak wodde op ’e Friese basisschoelen gelt veur de Stellingwarver schoelen dat in plakvan et Fries et vak hiemkunde geven wodden moet, mit daorin ommedaenken veur et Stellingwarfs.   

219. Douwe en Rinkje’s reed


In Der Izzerd staot an de Ruskemadenweg een eigen straotnaemebottien mit de naeme Douwe en Rinkje’s reed. ‘Reed’ is van ooldsher de Stellingwarver benaeming veur eem zaandweg of een oprit naor een huus. In dit geval gaot et om de reed van de femilie Smitstra. De foto mit gegevens veur ‘Stellingwarfs in ‘t wild’ wodden toestuurd deur Femmie van Veen van Hooltpae.