Jong van hatte mit et Stellingwarfs de toekomst in
Redaktie 
Henk en Philomène Bloemhoff zaggen een schoffien leden in Frankriek weer een mooi veurbeeld van twietaelighied. Dit keer in et Fraanse depattement Corrèze. De gemiente Curemonte wodt anduded in et Fraans, mit daoronder de naeme in et Occitaans, een streektael die nog altied bruukt wodt.
De filmcrew bi’j de Bruntingerhof, een boerderi’je uut de 16e ieuw, in Orvelte (foto: Henrieke Kruise)
Eerste regie-assistent Marco Zeegers (links) en een groep figuraanten bi’j de karke van Berkoop (foto: Lenus v.d. Broek)
In de twiede helte van juli wodden de opnaemen maekt veur de film ‘Daor klept de klokke weer’. Et verhael in de film is een bewarking van et boek dat in 1959 schreven wodde deur meester H. Hoogeveen van Oosterwoolde. Vuuftig jaor laeter wodde et boek ‘Daor klept de klokke weer’ in et Stellingwarfs vertaeld deur onderwiezer Hans Koopmans van Oosterwoolde. Et gaot over de periode dat Stellingwarf nao veul striederi’je zien vri’jhied veurgoed kwietraekte. Dat gebeurde in september 1500 doe veldheer Wilwold von Schaumburg bi’j Berkoop in opdracht van Hertog Albrecht van Saksen zien tenten opsleug. Die mos mit zien leger van 1500 man de stried angaon mit de laeste verzetsgroepen van Stellingwarf, alliend dat gebied hadde keuning Maximiliaan nog niet erkend. De Friese gebieden weren doe al overstag gaon, zodat Stellingwarf et laeste gebied was dat streed tegen de overheersing deur de Saksers. Mar uuteindelik raekt ok Stellingwarf zien vri’jhied kwiet en wodt een grieteni’je van Frieslaand. In 1517 wodt de grieteni’je verdield in Oost- en West-Stellingwarf.
Kleraosie-adviseur en -maekster Henrieke Kruise (Grunningen) en heufdrolspeulder Dirk Nijk uut Wolvege
Drie van de vier heufdrolspeulders en de regisseur; v.l.n.r.: Evert Pultrum (Wolvege), Thomas Rovers, Emma Winter (Wolvege) en Lute Wedekind (Berkoop)
Veul hulpe kwam d’r ok van ‘De ridders van Frieslaand’ uut Wierum. Zi’j speulden niet alliend mit, mar van heur wodden ok flink wat Middelieuwse attributen liend
Twie ridders en Franke (Lute Wedekind)
An de film deden flink wat speulders en figuraanten mit. Die meldeden heur nao een oproep in de kraanten daorveur an. De heufdrollen weren veur Dirk Nijk (Wolvege), Lute Wedekind (Berkoop), Emma Winter (Wolvege) en Evert Pultrum (Wolvege). Daornaost deden d’r uut tal van Stellingwarver dörpen figuraanten an mit, mar wodden d’r bi’jglieks ok ridders inhuurd van ‘De ridders van Friesland’ uut Wierum.
Links regisseur Thomas Rovers (Grunningen) en kameraman David Koster (filmakedemie Amsterdam)
Theorie…
en praktiek: grimeren op ‘e Delleboersterheide; v.l.n.r. Baukje Oosten, Lute Wedekind, Emma Winter en Kiena Bouwer
Regisseur van de film is Thomas Rovers uut Grunningen, et kamerawark wodt verzorgd deur David Koster (filmakedemie Amsterdam), eerste regieassistent is Marco Reekers (Amsterdam), Jeroen Klokgieters (Amsterdam) en Roelof-Jan Kruise uut Grunningen. Et geluud wodde verzorgd deur Serge Epskamp van Zaandhuzen; hi’j gaot de kommende tied ok zorgen veur de filmmeziek. De middelieuwse kleren bin ontwurpen en maekt deur Henrieke Kruise uut Grunningen, zi’j zorgde ok veur de juuste anklieding van de verschillende lekaosies. De technische ploeg kreeg ondersteuning van Hendrik Betten, Hendrik Fokkema, Jaap Elzenaar, Hans Koopmans en Hans Salverda. Veur et grimeerwark zorgden Kiena Bouwer, Baukje Oosting en Albertha Zwaagstra. De catering wodde verzorgd deur Gerrie en Kees Koopstra. en Ineke Oudshoorn.
Serge Epskamp (links) nemt et geluud van et kleppen van de klokke (deur Hendrik Betten) op; rechts regisseur Thomas Rovers
Op verschillende plakken wodden opnaemen maekt. De eerste twie daegen gebeurde dat in et Drentse Orvelte, daornao wodde d’r opneumen in et Puntersbossien tussen Makkinge en Else, bi’j de karke van Berkoop, an de Harken in Makkinge, op ‘e Delleboersterheide, in en om kesteel Olt Stoutenburgh in Blesdieke, op en bi’j et karkhof van Ni’jberkoop en bi’j de Schaopedobbe.
In et Puntersbossien tussen Makkinge en Else (foto’s Jaap Elzenaar):
In en om kesteel Olt Stoutenburgh in Blesdieke:
De kommende tied zal Serge Epskamp speciaole filmmeziek schrieven en zorgt Henrieke Kruise veur illestraosies die bepaolde dielen uut et verhael ondersteunen zullen. Bi’j die illestraosies wo’n verbienende teksten inlezen, dat zal gebeuren deur Femmie van Veen. Daornao zal de film nog monteerd wodden; daorveur zorgt Marco Zeegers i.s.m. Thomas Rovers.
Et doel is dat de première van de film in jannewaori 2018 wezen zal. Daornao wodt de film vertoond in een viertal plakken in de beide Stellingwarven en wodt hi’j beschikber stel dan et onderwies.
(De foto’s waor niet de naeme van de maeker bi’j staot bin van Sietske Bloemhoff)
Et eerste exemplaor veur de ni’je bundel was veur Ria Westerhuis (foto: Lenus v.d. Broek)
Vri’jdagaovend 28 juli was in MFC De Ni’je Stienze in Ni’jhooltpae de prissentaosie van De overkaant van et waeter; de ni’jste dichtbundel van Johan Veenstra. Et eerste exemplaor daorvan was veur de Drentse dichteres Ria Westerhuis uut De Wiek. Beide dichters, die mekeer al langer kennen en veul wardering hebben veur mekaanders wark, dreugen tiedens de aovend veur uut eigen wark. Ok veur Tonko Ufkes was d’r een eerste exemplaor van de ni’je dichtbundel. Hi’j woont in de stad Grunningen, mar komt van oorsprong van Zeuvenhuzen en praot en schrift zodoende in et Westerkertiers. Ufkes was liekewel deur de Stellingwarver Schrieversronte vraogd om beide dichters te interviewen. Dat dee hi’j op zien bekende veurtreffelike wieze, zodat et pebliek aorig wat an de weet kwam over de schrieveri’je deur Veenstra en Westerhuis. Ufkes stelde Veenstra de hieltied een vraoge, Mar die mos eerst deur Westerhuis beantwoord wodden. Veenstra kon zodoende even wat langer over de vraoge naodaenken… Aorig was om te heuren dat Westerhuis in et Drenst schrift mar ok in et Nederlaans, wiels Johan Veenstra angaf dat hi’j alliend in et Stellingwarfs schrieven kan. ‘Die tael beheers ik now ienkeer hielemaole, daor kan ik me goed in uutdrokken. En dat gelt veur et Nederlaans niet, die tael is me niet eigen genoeg.’
Van links naor rechts Ria Westerhuis, Tonko Ufkes en Johan Veenstra (foto: Lenus v.d. Broek)
Serge Epskamp mit lieties in et Aachterhoeks (foto: Lenus v.d. Broek)
Veur een vierde Nedersaksische streektael tiedens disse biezundere kulturele aovend zorgde Serge Epskamp. Hi’j zong en speulde een zeuvental lieties in et Aachterhoeks mit teksten en meziek van himzels. Iene van de lieties was ‘Laeste volle maone’, dat in 2012 in et Stellingwarfs vertaeld wodde en waor de Zaandhuziger dat jaor Stellingwarfpop mit wun.
De overkaant van et waeter is de laeste dichtbundel van Johan Veenstra. In de bundel staon hiele persoonlike gedichten over de meensken die kleur an zien leven geven hebben: zien moeder, onbekende vader, halfbreur en kammeraod. En netuurlik gedichten over himzels, zien dörp en zien oolde huus.
Tiedens de hiele Eupen Stal zit Johan Veenstra mit zien dichtbundel in de hal van et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Daor bin ok foto’s te bekieken die verschillende fotografen bi’j vuuf gedichten uut de bundel maekt hebben.
Ok Johannes van den Bosch kwam langes en vertelde over de Maotschoppi’je van Weldaodighied (foto’s: Huib Blanken Fotografie, Boschoord)
Flink wat meensken geneuten zundag ommeraek van een fietstocht, die vanuut Else richting Kaele Dunen, Waoteren, Boschoord, Zorgvlied en weeromme naor Else gong. De tocht wodde uutstippeld deur Paul Gols en Hans Salverda (beide uut Zorgvlied) as veurproefien van et boek ‘Waoteren, een oase van weldaod’, waor zi’j tegere mit Carol Klok de auteurs en saemenstellers van binnen. In dit boek wo’n o.e. veul wetensweerdigheden over de Maotschoppi’je van weldaodighied verteld, mar ok ere onderwarpen uut de buurt van Waoteren kommen an de odder, zoas de bekende femilie Verwer, Klonie 7 in Boschoord, de buurtschop Oolde Willem en de legere schoele bi’j Oostvierdepatten. Et boek komt in 2018 uut, et is dan 200 jaor leden dat de Maotschoppi’je opricht wodde.
Tiedens de tocht kwammen de fietsers in de kunde mit Johannes van den Bosch (Hans Salverda) en Mr. Verwer (Paul Gols). Beide manluden vertelden uutvoerig over de biezundere periode die ze in disse omkrieten mitmaekt hadden.
Gerrie en Kees Koopstra gongen as eersten an de tocht beginnen (foto: Sietske Bloemhoff)
De fietstocht gong uut aende bi’j kefé ’t Anker in Else, daor de routebeschrievings en koffiebonnen uutdield wodden. Veur de orgenisaosie zorgde de Stellingwarver Schrieversronte; de stichting is ok de uutgever van et ni’je boek.
N.a.v. ni’j boek over historie Waoteren en omgeving
Fietstocht naor Waoteren: ‘Een oase van weldaod’
Op zundag 16 juli kan iederiene mitdoen an een kultuurhistorische fietstocht naor Waoteren en omgeving. Tiedens de fietstocht kommen de dielnemers in de kunde mit de biezundere geschiedenis van dat plak. Mar de tocht gaot ok langs Klonie 7 in Bosschoord, de legere schoele bi’j Oostvierdepatten en d’r is ommedaenken veur een peer jodekaampen en schijnvliegvelden. In Zorgvlied wodt o.e. verteld over bepaolde femilies zoas de bekende femilie Verwer.
De reden veur disse biezundere fietstocht is et boek ‘Wateren, een oase van weldaad’ dat in 2018 verschienen zal. In dat boek kommen o.m. de volgende onderwarpen in an bod:
– et verdwenen esgehucht Waoteren, dat 700 jaor leden al beston en dat in et laandschop zien sporen naolaoten het;
– de historie van de opleidingsschoele veur et middenkader van de Maotschoppi’je van
Weldaodighied. Dat was et Laandbouwkundig Instituut in Waoteren, dat van 1824 tot 1860 zoe’n 500 leerlingen opleidde. Ok de gevolgen die de Maotschoppi’je had het veur et laandschop en de gebouwen wo’n beschreven;
– de prehistorie en de sporen d’r van in et laandschop;
– et boerebedrief mit et gebruuk van heidevelden en hujlanen én de experimenten van de Maotschoppi’je van Weldaodighied mit bemesting.
– et verhael van Oolde Willem, de buurtschop die him indertied ontwikkelde van een heidegebied, waor de schaophuder ‘oolde Willem’ ommezwurven hebben moet, tot een laandbouwontginningsprojekt begin 1900. Vandaege-de-dag wodt et gebied weer weerommegeven an de netuur.
Et boek wodt een butengewoon interessaante uutgifte, daor aj’ dus now al even tiedens de fietstocht mit in de kunde kommen kunnen. Twie van de drie auteurs en saemenstellers van et boek (Paul Gols en Hans Salverda) zorgen veur disse prachtige fietstocht en vertellen op een peer punten onderwegens o.e. over et plak Waoteren en over de Maotschoppi’je van Weldaodighied.
Zoas zegd, et boek ‘Wateren. Een oase van weldaad’ verschient in 2018. In dat jaor is et 200 jaor leden dat de Maotschoppi’je opricht wodde. De auteurs en saemenstellers bin Paul Gols, Carol Klok en Hans Salverda. Et boek wodt uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte.
Vertrek fietstocht op 16 juli: tussen 9.30 en 11.30 ure
Lengte van de tocht: omdebi’j 40 km
Plak van vertrek: kefé ’t Anker in Else
Kosten: € 5,00 p.p. (inkl. routebeschrieving en koppien koffie of thee bi’j weerommekomst)
