Redaktie

De Rentmeestersrekens van 1524-1531 bin belangrieke geschriften uut de eerste tied van de gemienten Oost-Stellingwarf en West-Stellingwarf, die eerder as grieteni’jen anduded wodden.

De grietmannen mossen verschillende soorten  inkomsten en uutgiften sekuur prissenteren in heur rekens en daor mossen ze jaorliks mit naor de Rentmeester-Generaol in Liwwadden, om ien en aander op te leveren en te bespreken. Behalve waor ze geld veur inbeurden en waor ze geld an uutgavven lees ie in de rekens ok over alderhaande belangrieke taeken. Zoas de dörpen inspekteren of de bewaopening wel voldoende was, meensken beboeten die een overtreding of misdrief begaon hadden, zorgen veur goed onderhoold van wegen, en al zo meer. Riegelmaotig ok mossen ze meensken oppakken en vaastezetten, en eventueel overleveren an et gezag in Liwwadden.

De rekens bestonnen an now toe allienig in heur oorspronkelike vorm, en dus in origineel haandschrift. Dat is slim lastig te lezen, mar op 19 meie verschienen ofschriften van beide rekens in drok, dus in ‘gewone letters’. Uutgever Stellingwarver Schrieversronte maekt zo een belangrieke bron beschikber veur sneupers en specialisten op et terrein van oonze vroege 16de-ieuwse geschiedenis. De Schrieversronte vreug en kreeg daorveur uteraord mitwarking van inkelde specialisten.

Een peer kundige kenners van oold schrift wodden bereid vunnen om de geschriften  te ’traanskriberen’.  Heur wark was al een posien klaor en verschient bi’jkotten  in een boekwark van 127 blz. Disse specialisten bin Jerem van Duijl, as promovendus bi’j de universiteit van Leiden doende mit onderzuuk naor de eventaoris van et Huus van de Duutse Orde. Van Duijl zorgde veur de traanskriptie van Stellingwarf-Oostaende. Sjoerd Galema is specialist (vri’jwilliger) an et Regionaal Archief Zutphen. Hi’j maekte een ofschrift van de rekens van Stellingwarf-Westaende. Pensioneerd taelonderzuker Henk Bloemhoff koördineerde en zorgde veur een kotte inleiding. Et eerste exemplaor van et ni’je boek wodt tiedens et Symposium 1517-2017 (op 19 meie in Berkoop) uutrikt an burgemeester Harry Oosterman. De pries van de uutgifte is € 15,-  De oplaoge is beparkt.

 

Woensdagmiddag de 10e meie was d’r op ‘e Boerestreek in Appelsche een feestelike bi’jienkomst bi’j de meziekkoepel. Die koepel is now veurzien van acht doeken. Op ‘e doeken is een Stellingwarfstaelig gedicht te lezen van Attie Nijboer van Oosterwoolde. In et gedicht beschrift Attie heur herinnerings an Appelsche, mar ok hoe ze de tied van now erveert.

Zoe’n negen jaor leden schreef ze een gedicht over Appelsche veur et boek ‘Gien plak dat mi’j zo trekt’, van Henk Bloemhoff. In dat boek kommen biezunderheden an de odder over alle dattien dörpen van Stellingwarf-Oostaende. In eerste instaansie zol dat gedicht plaetst wodden, mar aenlik was d’r wel ruumte veur meer, zo gaf de zeilmaekeri’je an die veur de ni’je doeken zorgde. Attie schreef daoromme nog een tal koepletten extra, en in dat diel komt mit naeme et Appelsche van now an bod:

Appelsche doe en now

Ik greef diepe in mien onthoold

We fietsen zonder jasse

De flesse riedel in de tasse

Smaekt doukies lekker koold

We wanen oons in de grote dunen

En bin op ’e zaandvlakte anbelaand

Daor gaon we speulen in et gele zaand

Wowwe muui van et ommestrunen

We spattelen in de poele

Et waeter is lekker koel

Doukies biwwe van doel

En greef een grote koele

Hewwe dan nog genog kracht speerd

Dan op ’e weerommereize naor de Bosbarg!

Dat vienen we hielemaol niet arg

Et uutzicht is et klauteren weerd

Tot besluut nemen wi’j altemet

Bi’j de kiosk over de straote

Een hiele grote maote

Zak petat mèt

Appelsche now,  jaoren laeter

Ie kregen een mederner gezicht

Hier en daor bin ie wat eers inricht

De zaandvlakte mist et spattelende waeter

Toch vulen wi’j oons bi’j  jow op oons gemak

Ie blieven pattie meensken behaegen

Alderdeegst tot in lengte van daegen

Jong en oold geniet, komt grif an zien gerak

Appelsche, hatte in et Drents-Friese Woold

Verbint keunst, rekreaosie en kultuur

In de midden van de netuur

Veur een lang en leefber behoold

(Foto: Sietske Bloemhoff)