’Vrede en vri’jhied’: themanommer De Ovend

‘Vrede en vri’jhied’ is de naeme van et themanommer van De Ovend dat in et laest van april verschenen is. De redaktie het een oproep daon veur ni’j wark en daor is roem op reageerd. Toegelieke is ok een keuze maekt uut oolder wark. Bi’j et uutzuken van die kattegerie vul op hoeveul d’r wel niet publiceerd is mit de Twiede Wereldoorlog as aachtergrond. Dat was in De Ovend, mar liekewel ok eers, zoas in de deur de Stellingwarver Schrieversronte uutgeven boeken. D’r is daoromme uut een hiele tiedrekte een selektie maekt, want de SSR bestaot al sund 1972.

Ok ere perioden

Niet alliend bin verhaelen, gedichten en herinnerings opneumen die mit de Twiede Wereldoorlog en de bevri’jding te maeken hebben, mar d’r ok is wark te lezen dat over ere perioden of omstaandigheden gaot waor et thema een belangrieke rolle in speult.

Sommige verhaelen in disse unieke uutgifte bin fiktief, eren hebben betrekking op wat d’r gebeurd is. ’t Vaalt op van hoeveul verschillende auteurs d’r wark in ‘Vrede en vri’jhied’ plaetst is. Wat veural opvaalt is hoe diepe en tekenend et thema op et gemoed van schrievers en dichters inwarkt het en hoe dat op de lezers overkommen kan.

Uutdield an kollege- en raodsleden

75 jaor nao de bevri’jding leeft de thematiek nog volop. Vanwegens dit biezundere jaor, en vanwegens de speciaole uutgifte van ‘De Ovend’ het et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte veurige weke alle kollege- en raodsleden van de beide Stellingwarver gemienten een exemplaor anbeuden. Alle leden hebben uteraord ‘Vrede en vri’jhied’ al toestuurd kregen; et tiedschrift is liekewel ok los te koop bi’j de boekhaandels en te bestellen bi’j de SSR in Berkoop (info@stellingwarfs.nl).

Uut ‘Vrede en vri’jhied’:

VRI’JHIED – VREDE

Jongkerels veer van huus

streden veur vrede

betaelden de pries;

de hoogste pries

veur oonze vri’jhied.

Duzenden

kwammen niet meer thuus.

Wi’j gedaenken,

herdaenken,

vieren de vri’jhied!

Vri’jhied om te kiezen

te dielen.

Greenzen sluten,

vlochtelingen weren?

Hoe kuwwe, hoe durven we?

Willen we vri’jhied niet dielen?

Hoevule is ’t weerd,

wat willen wi’j geven

veur vrede en vri’jhied?

Wat now as 75 jaor leden

al die jongkerels docht hadden:

ikke, ikke en

de rest kan stikken?

Roely Bakker

*****

IK BIN CHARLY

Ik bin gien Moslima

Geleuf niet in god

Gao niet op mien kni’jen

Bepaol mien eigen lot.

Ik striede op mien eigen meniere

Verschoel mi’j niet aachter een sluier of masker,

Gao mit een eupen vizier

Drief mit gieniene de spot.

Vecht zonder koegels, zonder geweld

Veur een rechtveerdige wereld

Waorin vri’j daenken en schrieven

en een meenskeleven nog telt.

Waorin liefde en verdreegzemhied tegere blieven

Wi’j mekaander niet daelemi’jen

mar de helpende haand rieken

Waorin de Biebel en de Koran oons verbint, niet beknot.

Mar nog hieltied dot blieken: liggen leven en leven laoten

Zoveer uut mekere as dag en naacht

Drokt et geweld oons op ‘e bost

Kleeft de dood an een potlood

‘Qui vivre vera’ in ienkeer ontkracht.

Kost wat et kost zullen wi’j niet bugen

Laoten wi’j oonze niet vermoegen

Vive la liberté, egalité en fraternité

Charlie Hebdo kuj’ oons vergeven?

Attie Nijboer

*****

VERBURGEN

Diepe verburgen

in nog een klein tal heufden

spoeken verhaelen

van de oorlog rond.

Te slim om te vertellen,

te arg om opni’j deur te maeken,

te schaandelik om over te praoten,

te diepe zonken om weer op te haelen.

Et kassien is al lange sleuten,

de sleutel is niet meer te vienen,

de schernieren van et deurtien

bin roestig wodden deur de tied.

D’r liggen wat traonen in et laegien

dat al jaoren dichte zit…

Soms huust d’r nog een dagboek

in een stoffig hoekien op een vliering,

of kommen brieven teveurschien,

waordeur we beter begriepen

waoromme woorden nooit zegd binnen…

Harmen Houtman

Oplossing fotopuzel kelender 2019

De tied vligt… want now verschient eerdaegs al weer de spreukekelender veur et jaor 2021. En bi’j et bericht daorover van de uutgever bedochten we dat de uutslag van de fotopuzel van de kelender van 2019 nog de hieltied niet bekend maekt is! Dat gaon we daoromme now dan toch eindelik doen. Een winner is d’r niet, want van alle inzenders was d’r niet iene bi’j die alle foto’s goed hadde…

De goeie antwoorden bin: jannewaori: de karke van Berkoop, feberwaori: De Fochtel, meert: De Lende, april: Noordwoolde, meie: Ni’jberkoop, juni: Wolvege, juli: Fochtelervene, augustus: de klokkestoel van Sunnege, september: De Kuunder, oktober: die van Ni’jhooltpae, november: die van Makkinge, december: gebouw Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop.

Coronamaotregels now ok in et Stellingwarfs, krek as in alle ere taelen en streektaelen van Frieslaand

De strip is maekt deur de Italiaanse keunstener Fabio Vettori. De perveensie Frieslaand is as dielnemer an et ‘Network tot Promote Linguistic Diversity’ betrokken bi’j et maeken d’r van – een strip dus daor de maotregels om de coronakrisis henne in zoveul meugelik Europese taelen in te lezen binnen. Zie de webstee van de perveensie mit de strip ok in de aandere taelen / streektaelen van Frieslaand.

’Stillestaon en weer deurgaon’: bundel mit biezundere gedichten

‘Om behalven et verdriet ok et locht toe te laoten in de wetenschop dat herinnerings blieven,’ zo geven Grietje Bosma en Attie Nijboer an in heur ni’je bundel ‘Stillestaon en weer deurgaon’. Et is iene van de redens waoromme zi’j tegere disse bundel mit gedichten schreven. Gedichten,die troost en steun bieden kunnen en haandvatten anrikken om verlös te verwarken en om mit rouw omme te gaon.

Rouw, verlös, hoop en steun

Oflopen weke verscheen disse biezundere dichtbundel bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. De gedichten in ’Stillestaon en weer deurgaon’ gaon over rouw en verlös, mar veural ok over hoop. Hoop dat d’r nao een zwaore periode ok weer locht schienen mag veur meensken die mit wat veur vorm van rouw dan ok te maeken hebben of die mitmaekt hebben. De gedichten bin allemaole schreven vanuut de eigen gedaachten en gevulens van beide vrouwluden, somstieden ok vanuut eigen erverings. De inhoold van de gedichten is arg inlevend en ansprekend; de verschillende onderwarpen bin op kundige wieze verwoord. Et boek zal ok daoromme deur veul lezers arg wardeerd wodden. Veul lezers zullen liekewel veul steun ondervienen bi’j et lezen van de gedichten. Dat zal vaeks zo wezen om et herkennen van gevulens, mar ok vanwegens et op een spoor zetten van gedaachten die hulpe bieden.

Foto’s

De gedichten in et boek bin veur een groot pat verwarkt in foto’s die nauw bi’j de inhoold ansluten. De foto’s bin veur et grootste pat maekt in en veural om et huus van Grietje Bosma in Sunnege. Op verzuuk van de beide dichters zorgde Sietske Bloemhoff veur die foto’s, mar Grietje zorgde ok zels veur een pat d’r van. Sietske Bloemhoff zorgde daornaost veur de vormgeving van et boek, i.s.m. BVK Vormgeving uut Haulerwiek.

Rouwmappe

De dichtbundel ‘Stillestaon en weer deurgaon’ kan zien wodden as een vervolg op de ‘Rouwmappe’ zoas de Stellingwarver Schrieversronte die eerder uutgaf. In die mappe bin (veurbeeld)teksten en gedichten opneumen die meensken bruken kunnen veur rouwkaorten of veur ofscheidsdiensten. In de mappe zitten butendat cd’s mit Stellingwarver meziek die ok bruukt wodden kund bi’j ofscheidsplechtigheden. Veur disse mappe zorgden indertied Attie Nijboer en Jan Schonewille. De mappe is in et bezit van de meerste Stellingwarver uutveertverzorgers, mar is ok te lien bi’j de Stellingwarver Schrieversronte.   

Prissentaosie

Vanwegens corona is d’r gien speciaole prissentaosie van de ni’je dichtbundel. Et doel is om d’r laeter in et jaor nog extra ommedaenken veur te hebben.

‘Stillestaon en weer deurgaon’ telt 120 bladzieden en is te bestellen via info@stellingwarfs.nl, mar et boek is vanzels ok te koop in de boekhaandel.

Noflike paoskedaegen!

Dielen

hoe weinig
aj’ ok hebben

hoe klein
as je bezit
ok is

et is nooit
te min
om te dielen

Dit gedicht wodde indertied schreven deur Jan veldhuizen (1941-2005), en dielen we dit paoskeweekaende graeg mit jim. Datzelde gelt veur de prachtige foto’s van de Kaele Dunen – ok wel de Grote Stoeve nuumd – bi’j Appelsche. Ype Dijkstra van Oosterwoolde maekte de foto’s kotleden.

Wi’j weensken jim allemaole noflike paoskedaegen!