Winterse kost

Prinsessebonen

Bi’j de winterdag wodde d’r indertied as gruunte nog al es prinsessebonen uut de weckflesse eten. Weckflessen bin uut de tied, mar schienen d’r de laeste jaoren ok wel es weer wat in te kommen. Vandaege-de-dag komt d’r een boel uut de diepvries of uut blik, mar niet iederiene vint bonen uut de diepvries lekker.

Bi’j de zoemerdag mossen de bonen draoded, punt en deurbreuken wodden. Dan bleek laeter nog wel es dat d’r een draotien an zat. Dat was vanzels hiel vervelend, want dan haj’ de mond vol weckbonen, de smaek was lekker, mar die draoden…

De ‘linkerhaand’ wodde ok altied goed vuld mit een stok vleis uut de weckflesse. Dat kon een ribbegien wezen, een karbonade of ok wel een plakke schinke van et varken dat in de maond november slaacht was.

De schinke was licht rookt in et rookhokke dat bi’j haost iedere boerderi’je op de zoolder te vienen was.

(Gegevens Koop Gorte, Stellingwarver Spreukekelinder 2003)  

Soepenmaelenbri’j mit rezienen

Soepenmaelenbri’j mit rezienen

Soepenmaelenbri’j mit rezienen, ok wel rezienebri’j nuumd, was eerder in Stellingwarf een hiel gewoon naogerecht, en oe zo lekker!

Om dit klaor te maeken hej’ mael (60 gram), soepe (een liter) en rezienen (zoe’n 75 gram) en wat brune basterdsuker neudig:

Doe de mael in een panne en doe d’r al rurende een betien soepe bi’j totdat et een mooie gladde bri’j zonder klonten wodt. Zet de panne op et vuur en giet al rurende de rest van de soepe in de panne. Doe d’r dan ok de rezienen bi’j en breng de bri’j al rurende an de kook. Laot de bri’j zachies tien menuten deurkoken, en daenk d’r omme: ruren blieven… Ie kun d’r dan nog wat suker deurhenne doen, mar ie kun ok brune basterdsuker toevoegen aj’ de bri’j al in et bod schept hebben. Soepenmaelenbri’j mit rezienen moej’ goed waarm eten, en in een gewoon etersbod… Soepenmaelenbri’j mit rezienen was veural bekend in Oost-Stellingwarf, in Westaende wodden in plak van rezienen vaeke proemen bruukt. Ok slim, slim lekker!

Ni’je rebriek: gerechten uut de streek

Recepten

Van now of an het StellingPlus d’r een ni’je rebriek bi’j: gerechten uut de streek. Jim kun now mitien al over twie gerechten lezen die mit naeme in et winterse jaorgetiede eten wodden. Over beide gerechten weren eerder te lezen op de Stellingwarver Spreukekelinder van 2003 en bin doe opschreven deur Koop Gorte van Hooltpae. Wie ok nog recepten of gerechten kent van eertieds kan die deurgeven an de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, de mitwarkers van StellingPlus plaetsen ze graeg op disse webstee! Et mailadres van de Schrieversronte is: info@stellingwarfs.nl.

Winterse kost

Sniedebonen

Winterdag kregen we as gruunte ok vaeke sniedebonen uut de Keulse kruke. Dat bin lange bonen die an, of bi’j, de stokken gruuiden. Bi’j de zoemerdag plokten we de bonen, puntten ze en dan kwammen ze deur de bonemesiene om ze an schiefies te snieden. Daornao kwammen ze in de kruke mit zoolt d’r deurhenne. As d’r genoeg in de kruke zat, kwam d’r een ketoenen doekien over en dan een rond, hoolten deksel, dat percies in et gat paste. In de midden had et deksel een boorgat, waor aj’ krek mit de vinger in konnen. Op et deksel kwam nog een dikke balstien veur et androkken. Ie konnen de bonen niet vot-en-daolik eten, ze mossen eerst een posien staon.

Mit een maond of drie koj’ d’r dan wel een maoltien van eten. Ie mossen ze dan wel ien of twie keer ofwassen, aanders weren ze te zoolten. We kookten ze vaeke mit wat witte bonen die we de aovend d’r veur eerst in de wieke zet hadden. D’r kwam ok nog een lekkere, groffe metworst in. Viteminen zullen d’r neffens de geleerden wel niet in zitten, mar ie kregen et ok niet elke dag. Mar et was, en is, een traktaosie, en een gebakkien kriej’ ok niet elke dag!

(Gegevens Koop Gorte, Stellingwarver Spreukekelinder 2003)