Jong van hatte mit et Stellingwarfs de toekomst in
Redaktie 
Ok in Else ziej’ nog al wat gebruuk van Stellingwarver naemen in ’t wild. Op ‘e foto’s die Hendrik Betten oons toestuurde zien jim et bod mit de anduding Minicamping d’ Elf ieken. An et pad naor heur boerderi’je staon mooie oolde ieken. Tel ze mar es aj’ in de buurt binnen… De minicamping is van Henk en Lutske Eggen an de Butenweg in Elsloo. Veul meensken kennen vanzels ok heur prachtige maïsdoolhof daor aj’ je zowat ieder jaor in verdwaelen laoten kunnen…
Vandaege was in Berkoop weer de jaorlikse Berkoper mark. Et was een gezellige drokte, en Akkie Zeilstra en Johan Veenstra (links veuran op ‘e foto) deden tot vuuf ure goeie zaeken. Mar… doe begon et te regenen… Om zes ure hebben ze de boel mar inpakt. De bemanning veur de aovenduren, Kees en Gerrie Koopstra, bin mar weer op huus an gaon. Volgend jaor beter!
Ok de Scheve Schaats Band uut Wolvege dot mit an et Stellingwarfs Meziekfestuival op 12 november. (Foto: Sietske Bloemhoff)
Eerder was d’r spraoke van dat et Stellingwarfs Meziekfestival op zaoterdag 23 juli holen wodden zol. Mar omreden veul meensken dan op vekaansie binnen, weren d’r veur et festival niet genoeg dielnemers, en is et uutsteld naor zaoterdag 12 november. Et festival is dan ok niet op ’e Boerestreek in Appelsche, mar in et aktiviteitencentrum De Miente in Oosterwoolde. Ok de lekaole omroep Odrie is betrokken bi’j de orgenisaosie en zal et festival live uutzenden. Omroep Odrie het zien studio in et veurhuus van De Miente.
Ie kun je nog opgeven
Iederiene die meziek maekt in et Stellingwarfs kan an et festival mitdoen. Dat gelt dus veur duo’s, troebadoers, koren, bands, rappers en gao mar deur! Daorbi’j hoeft ok niet et hiele optreden uut Stellingwarver lieties te bestaon, mar mooi is zoks netuurlik wel!
D’r kan butendat mitdaon wodden an de wedstried veur et beste en meerst originele Stellingwarver lied. Daorbi’j moe’n de tekst en de meziek dan wel origineel wezen. Veur et in de ogen van de jury beste lied is een mooie geldpries beschikber steld. Veur anmelding of meer infermaosie kuj’ et beste even een mail sturen naor de Stellingwarver Schrieversronte, et mailadres is info@stellingwarfs.nl.
Et doel is dat et festival volgend jaor wél weer op ’e Boerestreek in Appelsche holen wodt. Dat zal dan wezen op 27 augustus, dat is op ’e aovend van de laeste dag van de Fietsvierdaegse van Appelsche. De orgenisaosie is dan ok weer in saemenwarking mit SA3 (Stichting Algemiene Aktiviteiten Appelsche).
Bi’j De Lende wodt d’r warkt an et opni’j inrichten van et gebied om de revier henne. Op tal van plakken zal et laandschop d’r weer uutzien gaon zoas et was veur 1920. Zo ok bi’j Berkoop. Vlakbi’j Bekhof geft de perveensie op een bod an wat et doel is: Wi’j warken an een mooi Lendedal. Klaor naojaor 2017. Een dikke ploeme veur de perveensie die de hieltied meer heur bosschop op zok soorte van bodden in de tael van de streek plaetst! De foto wodde maekt deur Geert Lantinga van Wolvege.
Veurop de ni’je Stellingwarver Spreukekelender veur et jaor 2017 staot disse mooie foto van et unieke netuurgebied De Delleboeren bi’j Berkoop. De foto wodde maekt deur Ype Dijkstra, oold-veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte.
Tien mitwarkers
De Stellingwarver Spreukekelender verschient sund jaor en dag bi’j uutgeveri’je Van de Berg in Almere. De saemenstelling van de kelender gebeurt alle jaoren deur de Stellingwarver Schrieversronte. An de kelender van 2017 warkten mit: Roely Bakker, Koosje Hornstra, Harmen Houtman, Henk J. Jager, Attie Nijboer, Sjoukje Oosterloo, Frank Spijkers, Jimmy Visser en Freddie de Vries. Zi’j mit mekere zorgden veur een hieleboel ni’j wark dat jim vast weer mit veul plezier lezen zullen. De koördinaosie en saemenstelling was in hanen van Sietske Bloemhoff. Zi’j zorgde ok veur de puzelties, de grappies, verhaelties uut et dokementaosiecentrum en taelstokkies uut et Stellingwarfs Woordeboek
Hans Baron
In de ni’je kelender bin ok verhaelties opneumen van Hans Baron (1905 – 1989). Vanof 1962 schreef Baron in et Stellingwarfs, en vaeks gong et daorbi’j om veurvallegies uut et daegeliks leven. Bi’j de oprichting in 1972 wodde hi’j mitien lid van de Stellingwarver Schrieversronte. Dat hi’j veul wardering veur et wark van die klub had, bleek ok nao zien dood; hi’j hadde t.b.v. et taelkundig onderzuuk een flink legaot naolaoten. Zien verhaelen en ere schrieveri’je wo’n in et Kenniscentrum van de Schrieversronte in Berkoop beweerd.
Uut de Stellingwarver Spreukekelender:
Hans Baron
In de trein
An et mooie uniform mit de goolden strepen kon Jan wel zien dat de meneer, die tegenover him in de trein zat, vast een hoge ome uut et leger was. Hi’j hadde et al es stiekem an zien mem vraogd, mar die kon him gien uutsluutsel geven. De meneer hadde op zien bost ok allemaole linties naost en onder mekeer. Een hiele protte. Waor zollen die now toch veur wezen?
Zien ni’jsgierighied kon Jan op ’t laeste niet langer bedwingen. Hi’j vreug mit zien vinger op de linties wiezende: ‘Wat bin dat?’
‘Dat bin onderscheidings,’ zee de officier mit een zwaore goedelike stemme. ‘Die heb ik kregen, omdat ik vochten hebbe.’
Daor kon Jan hielendal niet bi’j, dat hi’j zee: ‘Wat toch nuver. As ik vochten hebbe, jaegen ze mi’j altied op bedde.’
—
Uut de Stellingwarver Spreukekelender:
Twie Stellingwarver poesiealbumvassies
Van mi’j krieg ie gien raod,
gien wieze les veur ’t leven.
Wél wil ik je mien naeme,
adres en woonstee geven.
Aj’ me neudig binnen
laot et dan even weten;
al wor ik hónderd jaor,
ik zal je niet vergeten.
*****
Iene, twieje, drieje de eerste regel,
vier, vufe, zesse de twiede zin.
En nao zeuven, achte en negen,
staot mien naeme d’r netties in.
Vertaeld en bewarkt deur Sjoukje Oosterloo
—
Uut de Stellingwarver Spreukekelender:
Demokraosie
De vri’jhied om te doen
mar ok om te laoten
De keuze om te zeggen
of te zwiegen
De kaans om te griepen
of te negeren
Te vechten mit woorden
of in daoden
Demekraosie
Gien vri’jbrief
Wel vri’jhied
Een groot goed
Somstieden
klim ie d’r veur op de barrikaden
Somstieden
ontbrekt je de moed.
Attie Nijboer
—
Uut de Stellingwarver Spreukekelender:
Janklaosen
Mit de naeme Jan kommen in et Stellingwarfs hiel veul uutdrokkings veur. D’r bin liekewel ok een boel andudings die mit et woorddiel ’jan’ beginnen. Daorvan laoten we jim op dit kelenderblattien een tal aorige veurbeelden zien:
Een jandoedel of sjandoedel wodt zegd van een sukkel, van iene mit weinig pit: ‘Die vent wet van veuren niet dat hi’j van aachteren leeft, dat is zoe’n jandoedel’ (Berkoop). ’’t Is een aorige jandoedel!’ (Ni’jberkoop). In Steggerde het et woord een ere betekenis, daor wodt en zegd van een goedzak. Et woord wodt liekewel in Ni’jberkoop en westeliker ok bruukt veur een glassien jenever: ‘Die zoeper leeft en warkt veur de jandoedel’ (Hooltpae), ‘Geef me nog mar een Jandoedeltien’ (Ni’jtriene) en soms ok wel van ere alkoholische draankies (Steggerde). En inkeld gaot et dan ok nog om draank van slechte kwaliteit: ‘’t Is klaore jandoedel’ (Ni’jberkoop).
Van iene die een boel thuus zit, wodt zegd dat hi’j een jangat (Ni’jhooltpae, Oolde- en Ni’jlaemer, Scharpenzeel) is: ’Die vent is altied thuus, ’t wodt een echte jangat’ (Scharpenzeel). Mar in Berkoop numen ze iene die overal naor vragt ok een jangat.
Janhaegel en zien maot betekent etzelde as Jan Rap en zien maot, gespuis dus! (Berkoop, Hooltpae)
En behalven dat Jan Klaosen veural bekend is as poppekaastefeguur, kennen ze verspreid in Stellingwarf ok Janklaosen. En dan wodt d’r een slome, hoolterige, onneuzele, potsierlike, niet serieus te nemen vent mit bedoeld… ‘’t Is me een Janklaosen’ (De Hoeve), ‘een nuvere janklaosen’ een rere eigenaorige vent (Der Izzerd) en ‘’t Is wel zoe’n janklaozen, daor zit now hielemaol gien fut in’ (Donkerbroek, Hooltpae).